SMS A 42
![]() Bliźniaczy torpedowiec A 47 | |
Klasa | torpedowiec |
---|---|
Typ | A 26 |
Historia | |
Stocznia | Schichau, Elbląg |
Położenie stępki | 1916 |
Wodowanie | 1 listopada 1916 |
![]() | |
Nazwa | A 42 |
Wejście do służby | styczeń 1917 |
Wycofanie ze służby | listopad 1918 |
![]() | |
Nazwa | A 23 PC → A 23 → A 42 → „Zand” |
Wejście do służby | czerwiec 1919 |
Wycofanie ze służby | 1939 |
Los okrętu | sprzedany |
Dane taktyczno-techniczne | |
Wyporność | normalna: 227 ton |
Długość | całkowita: 50 metrów |
Szerokość | 5,3 m |
Zanurzenie | 2,1 m |
Napęd | |
turbina parowa Schichau o mocy 3250 KM 1 kocioł Marine, 1 śruba | |
Prędkość | 25 węzłów |
Zasięg | 690 Mm przy prędkości 20 węzłów |
Uzbrojenie | |
2 działa kal. 88 mm | |
Wyrzutnie torpedowe | 1 × 450 mm |
Wyposażenie | |
trały | |
Załoga | 29 |
SMS A 42 – niemiecki torpedowiec z okresu I wojny światowej, jedna z 24 jednostek typu A 26. Okręt został zwodowany 1 listopada 1916 roku w stoczni Schichau w Elblągu, a w skład Kaiserliche Marine wszedł w styczniu 1917 roku. Jednostka została internowana przez Belgów w listopadzie 1918 roku, po czym wcielona do ich floty w czerwcu 1919 roku pod nazwą A 23 PC. Okręt został wycofany ze służby w 1939 roku i sprzedany.
Projekt i budowa
SMS[a] A 42 był jednym z dwudziestu czterech bliźniaczych torpedowców typu A 26 (A II), zaprojektowanych jako rozwinięcie okrętów typu A 1[1][2] . Nowe okręty, skonstruowane na podstawie wojennych doświadczeń, były w stosunku do poprzedników większe, szybsze, silniej uzbrojone i miały powiększony zasięg[1].
A 42 zbudowany został w stoczni Schichau w Elblągu (numer stoczniowy 975)[1][2] . Stępkę okrętu położono w 1916 roku, a zwodowany został 1 listopada 1916 roku[2] .
Dane taktyczno-techniczne
A 42 był przybrzeżnym torpedowcem o długości całkowitej 50 metrów (49 metrów na linii wodnej), szerokości 5,3 metra i zanurzeniu 2,1 metra (maksymalnie 2,34 metra)[1][2] . Wyporność normalna wynosiłA 237 ton, zaś pełna 250 ton[1][2] . Siłownię okrętu stanowiła turbina parowa Schichau o mocy 3250 KM, do której parę dostarczał jeden kocioł typu Marine[1][2] . Prędkość maksymalna napędzanego jedną śrubą okrętu wynosiła 25 węzłów[1][3]. Okręt zabierał zapas 53 ton paliwa, co zapewniało zasięg wynoszący 690 Mm przy prędkości 20 węzłów[1][2] .
Na uzbrojenie artyleryjskie okrętu składały się dwa pojedyncze działa kalibru 88 mm TK L/30 C 08[2][3]. Broń torpedową stanowiła pojedyncza wyrzutnia kal. 450 mm (17,7 cala)[1][2] . Jednostka wyposażona była też w trały[2][4] .
Załoga okrętu składała się z 29 oficerów, podoficerów i marynarzy[1][2] .
Służba
Okręt został przyjęty w skład Kaiserliche Marine w styczniu 1917 roku, służąc nad kanałem La Manche[2][4] . 24 marca 1917 roku A 42 (wraz z bliźniaczymi torpedowcami A 39, A 40 i A 45) uczestniczył w ostrzale Dunkierki[5]. Miesiąc później, w nocy z 24 na 25 kwietnia te same okręty powtórzyły akcję, oddając łącznie 350 strzałów w kierunku tego francuskiego portu[6]. 2 maja 1917 roku A 40 i A 42 stoczyły pojedynek z czterema brytyjskimi kutrami torpedowymi CMB, zakończony uszkodzeniem kutra CMB 7[6]. 15 listopada 1918 roku okręt został internowany przez Belgów we Flandrii[7]. W czerwcu 1919 roku torpedowiec wszedł do służby w belgijskiej marynarce wojennej (wówczas Korps der Zeelieden en Torpedisten) pod nazwą A 23 PC[4][8]. W 1926 roku nazwę okrętu zmieniono na A 23, a w roku następnym na A 42[4] . W 1931 roku torpedowiec stał się okrętem szkolnym, pływając od tego czasu pod nazwą „Zand”[4] . Jednostkę wycofano ze służby w 1939 roku i sprzedano[4] .
Uwagi
- ↑ SMS – Seiner Majestät Schiff – Okręt Jego Cesarskiej Mości.
Przypisy
- ↑ a b c d e f g h i j Gardiner i Gray 1985 ↓, s. 172.
- ↑ a b c d e f g h i j k l Gogin 2018A ↓.
- ↑ a b Gozdawa-Gołębiowski i Wywerka Prekurat 1994 ↓, s. 556.
- ↑ a b c d e f Gogin 2018B ↓.
- ↑ Gozdawa-Gołębiowski i Wywerka Prekurat 1994 ↓, s. 374.
- ↑ a b Gozdawa-Gołębiowski i Wywerka Prekurat 1994 ↓, s. 375.
- ↑ Gozdawa-Gołębiowski i Wywerka Prekurat 1994 ↓, s. 462, 556.
- ↑ Gardiner i Chesneau 1980 ↓, s. 385.
Bibliografia
- Robert Gardiner, Roger Chesneau: Conway’s All the World’s Fighting Ships 1922–1946. London: Conway Maritime Press, 1980. ISBN 0-85177-146-7. (ang.).
- Robert Gardiner, Randal Gray: Conway’s All the World’s Fighting Ships 1906–1921. London: Conway Maritime Press, 1985. ISBN 0-85177-245-5. (ang.).
- Ivan Gogin: A26 torpedo boats (1916-1917). Navypedia. [dostęp 2018-08-04]. (ang.).
- Ivan Gogin: A22 PC torpedo boats (1916-1917/1919). Navypedia. [dostęp 2018-08-04]. (ang.).
- Jan Gozdawa-Gołębiowski, Tadeusz Wywerka Prekurat: Pierwsza wojna światowa na morzu. Warszawa: Lampart, 1994. ISBN 83-902554-2-1.
- p
- d
- e
Typ A 1 | |
---|---|
Typ A 26 | |
Typ A 56 |
|