Napad NOVJ na Cazin septembra 1944.
Napad NOVJ na Cazin septembra 1944. | |||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|
Deo Drugog svetskog rata | |||||||
| |||||||
Sukobljene strane | |||||||
![]() | ![]() ![]() | ||||||
Uključene jedinice | |||||||
dvije brigade Osme kordunaške divizije jedna brigada Sedme banijske divizije Unska operativna grupa NOVJ Cazinski partizanski odred vod tenkova haubička baterija Haubičkog diviziona četvrtog korpusa | Peta ustaška bojna djelovi 373. legionarske divizije Deseta zagrebačka jurišna bojna NDH | ||||||
Snaga | |||||||
oko 2.000 u napadu na Cazin, oko 2.000 u izolaciji napada | oko 450 u odbrani garnizona, oko 6.000 u okolnim garnizonima[1] | ||||||
Žrtve i gubici | |||||||
13 poginulih, 43 ranjena, 3 nestala[2] | 273 mrtvih, 276 zarobljenih, oko 90 ranjenih (prema izveštaju štaba Osme divizije)[2] |
Snage Četvrtog korpusa NOVJ izvele su septembra 1943. napad na nemačko-ustaški garnizon u Cazinu. Napad na Cazin izvele su Prva brigada Osme divizije i Druga brigada Unske operativne grupe, dok je Druga brigada Osme divizije sprečavala intervenciju prema Cazinu iz Bihaća i Ostrošca.
Napad je počeo 13. septembra 1944. u 5:30 ujutro. Nakon tri sata borbe brigade NOVJ slomile su otpor i oslobodile Cazin, a borbe su se nastavile gonjenjem Pete ustaške bojne koja je pokušavala da se probije iz Cazina prema Bihaću. U toku dana ova grupacija je razbijena i najvećim delom uništena, a pokušaji prodora iz Bihaća prema Cazinu su odbijeni. U Cazinu je najvećim delom uništena Peta ustaška bojna[3].
Nemačko-ustaške snage uspele su da prodru u Cazin i ponovo ga posednu 14. septembra u 15 sati[4]. Štab Četvrtog korpusa NOVJ naredio je nastavak napada prema Izačiću i Vagancu. Nemačko-ustaške snage napustile su Izačić pre planiranog napada, a napad na Vaganac okončan je neuspehom.
Okolnosti
Nakon veoma uspešnih akcija po komunikacijama tokom operacije Ratvik, štab Četvrtog korpusa odlučio je da nastavi ofanzivna dejstva birajući isturena osovinska uporišta prema slobodnoj teritoriji. Pripremljeni su i izvedeni napadi na Cazin u Cazinskoj krajini, Vaganac u Kordunu, Sunju na Baniji i manja osovinska uporišta južno od Zagreba.
Cazinski garnizon imao je važnu ulogu u zaštiti unske komunikacije koja je za 15. nemački korpus u tom periodu imala rastući značaj. Napad na Cazin nadovezao se na operacije Petog korpusa NOVJ i oslobođenje Prijedora i predstavljao je dodatni pritisak na 15. korpus pred Drugu banjalučku operaciju.
Literatura
- Baić, Dušan (1990). ČETVRTI KORPUS NOV JUGOSLAVIJE odnosno PRVI KORPUS NOV HRVATSKE. Beograd: Vojnoizdavački i novinski centar.
- Perić, Ignjatije (1972). Peta kordunaška brigada. Beograd: Vojnoizdavački zavod.
Reference
- ↑ Dušan Baić: ČETVRTI KORPUS NOV JUGOSLAVIJE, strana 311
- ↑ 2,0 2,1 Dušan Baić: ČETVRTI KORPUS NOV JUGOSLAVIJE, strana 312
- ↑ Ignjatije Perić, Peta kordunaška brigada, strana 200-204
- ↑ ZBORNIK NOR-a. tom V - BORBE U HRVATSKOJ - knjiga 33 - rujan 1944, dokument 131: Izvještaj Zapovjedništva Glavnog stožera domobranstva od 16. septembra 1944. o napadu jedinica NOVJ na Križevce, Daruvar i Cazin, o napuštanju Hercegovca i Slavonske Požege i o borbama kod Đakova
- p
- r
- u
strane
i vojskovođe
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9a/Stjepan_Stevo_Filipovi%C4%87.jpg/85px-Stjepan_Stevo_Filipovi%C4%87.jpg)
Jasenovac • Sajmište • Banjica • Ciglana • Jadovno • Jajinci • Topovske šupe • Stara Gradiška • Šabac • Niš • Lepoglava • Jastrebarsko | |
Blagaj • Vrginmost • Drvar • Grahovo • Glina • Skela • Šabac • Kraljevo • Kragujevac • Valjevo • Novi Sad • Drakulić • Zabiokovlje • Imotski-Ljubuški • Gata • Prozor • Bijelo Polje • Sandžak i istočna Bosna • Pivska župa • Vranić • Rača • Drugovac • Blajburg |