FSM Beskid
![]() FSM Beskid z Muzeum Inżynierii Miejskiej w Krakowie | |||
Inne nazwy | FSM Beskid 106 | ||
---|---|---|---|
Producent | |||
Projektant | Wiesław Wiatrak i Krzysztof Meisner | ||
Zaprezentowany | 1983 | ||
Okres produkcji | 1983–1991 (tylko prototypy) | ||
Miejsce produkcji |
| ||
Dane techniczne | |||
Segment | A | ||
Typy nadwozia | 3–drzwiowy hatchback | ||
Silniki | Benzynowy: | ||
Skrzynia biegów | 4–biegowa manualna | ||
Napęd | |||
Długość | 3235–3500 mm | ||
Szerokość | 1530 mm | ||
Wysokość | 1364 mm | ||
Rozstaw osi | 2150 mm | ||
Masa własna | 630–680 kg | ||
Zbiornik paliwa | 45 l | ||
Liczba miejsc | 4 lub 5 | ||
Bagażnik | 200/800 l | ||
Ładowność | 4 lub 5 osób + 50 kg | ||
Dane dodatkowe | |||
Konkurencja | Łada Oka | ||
|
FSM Beskid (FSM Beskid 106) – polski samochód koncepcyjny o jednobryłowym nadwoziu zaprojektowany na początku lat 80. XX wieku w Ośrodku Badawczo-Rozwojowym Samochodów Małolitrażowych BOSMAL w Bielsku-Białej. Łącznie powstało 7 egzemplarzy tego modelu w czterech wersjach.
Historia i opis modelu
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/26/FSM_Beskid_106_at_the_Muzeum_In%C5%BCynierii_Miejskiej_in_Krak%C3%B3w_2_%284%29.jpg/220px-FSM_Beskid_106_at_the_Muzeum_In%C5%BCynierii_Miejskiej_in_Krak%C3%B3w_2_%284%29.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f0/Beskid_%284%29.jpg/220px-Beskid_%284%29.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f8/20120804_FSM_Beskid_Imgp6839.jpg/220px-20120804_FSM_Beskid_Imgp6839.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/17/FSM_Beskid_106_-_Muzeum_w_Chlewiskach.jpg/220px-FSM_Beskid_106_-_Muzeum_w_Chlewiskach.jpg)
W 1981 roku zespół projektantów pod kierownictwem inż. Wiesława Wiatraka rozpoczął prace konstruktorskie nad Beskidem 106.
Projekt stylistyczny nadwozia opracował Krzysztof Meisner[1] z ASP w Warszawie we współpracy z Januszem Piechną[2] z Politechniki Warszawskiej odpowiadającym za aerodynamikę samochodu. Pierwszy model jednobryłowej geometrii nadwozia nazwany MePi od nazwisk autorów został przebadany w tunelu aerodynamicznym Instytutu Techniki Lotniczej i Mechaniki Stosowanej Wydziału Mechaniczny Energetyki i Lotnictwa PW[3]. W 1982 roku były gotowe plany konstrukcyjne auta oraz rozpoczęto budowę pierwszego prototypu, który powstał w ciągu 10 miesięcy i został zaprezentowany w 1983 roku.
Karoseria odznaczała się bardzo niskim współczynnikiem oporu powietrza wynoszącym Cx=0,29, który powodował, że Beskid zużywał 3,9 l paliwa na 100 km przy prędkości 90 km/h, oraz 4.6 l paliwa przy prędkości 120 km/h.
Początkowo w aucie zamontowano chłodzony cieczą silnik o pojemności 594 cm³ i mocy maksymalnej 20,6 kW osiąganej przy 5500 obr./min.
W 1987 roku opracowano wersję modelu Beskid o długości 3,5 m z silnikiem z Polskiego Fiata 126 Bis. W 1991 roku powstała makieta teoretycznej produkcyjnej wersji samochodu, częściowo zunifikowana pod względem wyglądu zewnętrznego z Fiata Cinquecento. Przy jej opracowaniu konstruktorzy z ośrodka BOSMAL i plastycy z krakowskiej ASP skupili się głównie na dopracowaniu wnętrza pojazdu. W latach 80. nawiązano współpracę z FSO. Planowano wówczas wykorzystanie w Beskidzie elementów podwozia i silników modelu FSO Wars[4].
Z przyczyn ekonomiczno-politycznych nigdy nie rozpoczęto seryjnej produkcji. Powstało 7 prototypów tego samochodu, z czego 1 został rozbity w próbie zderzeniowej, a 6 przechodziło próby drogowe. Po 1989 roku władze nakazały zniszczenie prototypów, jednak inżynierowie nie wykonali polecenia. Beskida można dziś oglądać w Muzeum Motoryzacji w Warszawie (egzemplarz w kolorze żółtym), Muzeum Inżynierii Miejskiej w Krakowie (2 egzemplarze, w kolorze białym i zielonym), na Politechnice Opolskiej (egz. w kolorze białym), w Muzeum Techniki i Komunikacji w Szczecinie (egz. w kolorze zielonym) oraz w zakładowym muzeum ośrodka BOSMAL w Bielsku-Białej (egz. w kolorze kremowym). Dokumentacja została zniszczona wcześniej, gdyż musiał on ustąpić miejsca licencjonowanemu Cinquecento.
Dane techniczne
Wersja | Silnik: | Układ zasilania: | Średnica × skok tłoka: | St. sprężania: | Moc maksymalna: | Maks. moment obrotowy | 0-100 km/h: | V-max: |
---|---|---|---|---|---|---|---|---|
703[5] | R2 0,7 l (703 cm³) | gaźnik Weber/Solex | 80 x 70 mm | 8,7:1 | 30 KM (22 kW) przy 4250 obr/min | 50 N•m przy 2400 obr/min | b.d. | 125 km/h |
Przypisy
- ↑ KRZYSZTOF MEISNER — ZASAMOCHODZENIE. MWW. [dostęp 2015-04-07]. (pol.).
- ↑ Koyoko przeminęło z wiatrem - Archiwum Rzeczpospolitej [online], archiwum.rp.pl [dostęp 2021-05-01] .
- ↑ Supersamochód - kompromis pomiędzy estetyką a aerodynamiką [online], Politechnika Warszawska [dostęp 2021-05-01] (pol.).
- ↑ Zbigniew D. Skoczek: Beskid był pierwszy. Interia.pl, 5 maja 2007. [dostęp 2010-02-10].
- ↑ The true story of Beskid (1982). [w:] klassikaauto.pl [on-line]. [dostęp 2015-10-05].
Linki zewnętrzne
- Egzemplarz jeżdżący na Politechnice Opolskiej
p • d • e Chronologia samochodów produkowanych przez FSM i FAP/FCA od roku 1972 do czasów współczesnych | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Segment | Lata 1972-1979 | Lata 1980-1989 | Lata 1990-1999 | Lata 2000–2009 | Lata 2010–2019 | 2020–2024 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | |
Najmniejsze | Polski Fiat 126p / Fiat 126 / Fiat 126 Maluch | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Polski Fiat 126 BIS | Polski Fiat 126p Cabrio | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
FSM / Fiat Cinquecento | Fiat Seicento | Fiat 600 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Fiat Panda II | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Fiat 500 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Ford Ka II | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Leapmotor T03 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Małe | Syrena 104 / 105 / 105 L | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Fiat Uno II / Innocenti Mille | Lancia Ypsilon II | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Fiat Siena I | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Fiat Palio Weekend I | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Crossovery | Avenger | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Pickup | Syrena R20 / R20 L | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Dostawcze | Syrena 105 B Bosto | Fiat Cinquecento Van | Fiat Seicento Van | Fiat 600 Van | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Fiat Panda Van | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Prototypy |
|
- p
- d
- e