Kiyoshi Itō
![]() | |
Państwo działania | Japonia |
---|---|
Data i miejsce urodzenia | 7 września 1915 |
Data i miejsce śmierci | 10 listopada 2008 |
doktor nauk matematycznych | |
Specjalność: procesy stochastyczne | |
Alma Mater | Kyoto University |
Odznaczenia | |
![]() Nagroda Wolfa, Nagroda Kioto |
Kiyoshi Itō (jap. 伊藤 清 Itō Kiyoshi; ur. 7 września 1915 w Hokusei, zm. 10 listopada 2008 w Kioto[1][2][3]) – japoński matematyk zajmujący się głównie procesami stochastycznymi, twórca rachunku różniczkowego Itō, laureat Nagrody Kioto, Nagrody Wolfa i Nagrody Gaussa (był jej pierwszym laureatem)[1].
Życiorys
W 1938 ukończył matematykę na wydziale nauk ścisłych Cesarskiego Uniwersytetu Tokijskiego i w następnym roku rozpoczął pracę w japońskim urzędzie statystycznym, gdzie pracował do 1943. Od 1943 do 1952 był wykładowcą na wydziale nauk w Nagoya University[a]. W 1945 uzyskał tytuł doktora nauk Cesarskiego Uniwersytetu Tokijskiego. W latach 1952–1979 był profesorem na Kyoto University, a następnie na Uniwersytecie Gakushūin (1979–1985). W latach 1976–1979 był dyrektorem Instytutu Badawczego Nauk Matematycznych Kyoto University. Od 1979 był profesorem emerytowanym tej uczelni.
Pracował również na uczelniach zagranicznych: Uniwersytecie Stanforda (1961–1964), duńskim Aarhus Universitet (1966–1969), Uniwersytecie Cornella (1976–1979).
Działalność naukowa
Itō w swoich pionierskich badaniach nad rachunkiem prawdopodobieństwa doprowadził do powstania nazwanego jego nazwiskiem rachunku(inne języki)– stochastycznego rachunku różniczkowego opisującego niedeterministyczne i przypadkowe ewolucje. Pierwsze publikacje na ten temat pojawiły się w 1942. Wzór Ito ma zastosowanie nie tylko w innych dziedzinach matematyki, ale też innych naukach, jak fizyka, inżynieria, biologia czy ekonomia[1][2].
Życie prywatne
Znał cztery języki obce – angielski, chiński, niemiecki i francuski – choć opanował je głównie w piśmie. Miał trzy córki: Keiko, Kazuko i Junko. Żona Itō, Shizue, zmarła w 2000 roku[3].
Nagrody i wyróżnienia
- 1977 – Nagroda Asahi[4]
- 1978 – Imperial Prize i Japan Academy Prize[5]
- 1981 – honorowy doktor matematyki, Politechnika Federalna w Zurychu[2]
- 1985 – Fujiwara Prize[2]
- 1987 – Nagroda Wolfa w dziedzinie matematyki[6]
- 1992 – doktor honoris causa University of Warwick[2]
- 1998 – Nagroda Kioto w dziedzinie nauk podstawowych[1]
- 2006 – Nagroda Carla Friedricha Gaussa[7]
- 2008 – Order Kultury[8]
Wybrane prace
- KiyosiK. Itō KiyosiK., On the Probability Distribution on a Compact Group, „Nippon Sugaku-Buturigakkwai Kizi Dai 3 Ki / Proceedings of the Physico-Mathematical Society of Japan. 3rd series”, 22 (12), 1940, s. 977–998, ISSN 0370-1239 .
- KiyosiK. Itō KiyosiK., Differential equations determining a Markoff process, „Zenkoku Sizyo Sugaku Danwakai-si (J. Pan-Japan Math. Coll.)” (1077), 1942, s. 1352–1400 .
- KiyosiK. Itō KiyosiK., Stochastic integral, „Proceedings of the Imperial Academy”, 20 (8), 1944, s. 519–524, DOI: 10.3792/pia/1195572786 .
- KiyoshiK. Itō KiyoshiK., On a stochastic integral equation, „Proceedings of the Japan Academy”, 22 (2), 1946, s. 32–35, DOI: 10.3792/pja/1195572371 .
- KiyoshiK. Itō KiyoshiK., Stochastic differential equations in a differentiable manifold, „Nagoya Mathematical Journal”, 1, 1950, s. 35–47 .
- KiyoshiK. Itō KiyoshiK., On a formula concerning stochastic differentials, „Nagoya Mathematical Journal”, 3, 1951, s. 55–65 .
- KiyoshiK. Itō KiyoshiK., HenryH. McKean HenryH., Diffusion Processes and Their Sample Paths, Berlin: Springer Verlag, 1974, ISBN 978-3-540-60629-1 .
- KiyoshiK. Itō KiyoshiK., Foundations of Stochastic Differential Equations in Infinite Dimensional Spaces, Philadelphia: Society for Industrial and Applied Mathematics, 1984, ISBN 978-0-89871-193-6 .
Uwagi
- ↑ W latach 1939–1947 uczelnia nosiła nazwę: Nagoya Teikoku Daigaku, ang. Nagoya Imperial University, obecnie Nagoya Daigaku, ang. Nagoya University.
Przypisy
- ↑ a b c d Kiyosi Itô [online], Kioto Prize [dostęp 2019-01-11] (ang.).
- ↑ a b c d e Kiyosi Itô [online], Research Institute for Mathematical Sciences | Kyoto University [dostęp 2019-01-01] (ang.).
- ↑ a b SteveS. Lohrnov SteveS., Kiyoshi Ito, 93, Mathematician Who Described Random Motion, Dies [online], The New York Times, 23 listopada 2008 [dostęp 2019-01-11] (ang.).
- ↑ Recipients of the Asahi Prize [online], The Asahi Prize [dostęp 2019-01-11] (ang.).
- ↑ The Imperial Prize,Japan Academy Prize,Duke of Edinburgh Prize Recipients [online], The Japan Academy [dostęp 2019-01-11] (ang.).
- ↑ Kiyoshi Ito Winner of Wolf Prize in Mathematics - 1987 [online], Wolf Fundation [dostęp 2019-01-11] [zarchiwizowane z adresu 2018-01-17] (ang.).
- ↑ Carl Friedrich Gauss Prize for Applications of Mathematics 2006 [online], International Mathematics Union [dostęp 2019-01-12] (ang.).
- ↑ Donald Keene, 7 others win Order of Culture [online], Daily Yomiuri Online, 29 października 2008 [dostęp 2019-01-01] [zarchiwizowane z adresu 2008-10-30] .
Linki zewnętrzne
- Bibliography of Kiyosi Itô [online], Research Institute for Mathematical Sciences [dostęp 2019-01-11] (ang.).
- p
- d
- e
XX wiek |
|
---|---|
XXI wiek |
|
- p
- d
- e
Nauki biologiczne |
|
---|---|
Nauki matematyczne |
|
Ziemia i wiedza o planetach, astronomia i astrofizyka |
|
Nauki przyrodnicze |
|
Kognitywistyka |
|
- p
- d
- e
|