Köygöçüren mantarı
Amanita phalloides | |||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
![]() | |||||||||||||||
Biyolojik sınıflandırma ![]() | |||||||||||||||
| |||||||||||||||
İkili adlandırma | |||||||||||||||
Amanita phalloides (Vaill. ex Fr.) Link (1833) |
Amanita phalloides![]() Mikoloji karakteristikleri | |
---|---|
![]() | solungaçlı zar |
![]() ![]() | Şapka şekli yarım küre veya düz |
![]() | serbest zar |
![]() | Sap karakteri yüzük ve çorap |
![]() | spor izi beyaz renkli |
![]() | ekoloji: mikorizal |
![]() | yenilebilirlik: ölümcül |
Amanita phalloides, köygöçüren, evcikkıran ya da ölüm meleği, Amanitaceae familyasından zehirli bir mantar türüdür. Türkiye'deki ölümcül zehirlenmelerin neredeyse %90 kadarından sorumlu, son derece zehirli ve tehlikeli bir mantardır.[1] Bu mantara yaz başlarında ve sonbahar aylarında ormanlarda çok sık rastlanır. Mantarın içerdiği amanitin (özellikle, Amanotoxinler'den alfa amanitin) ve phalloidin maddeleri, sindirildikten 8-12 saat sonra ilk belirtilerini gösterir ve 3-4 gün içinde karaciğer-böbrek metabolizmasını yok eder. Zehirine karşı henüz yetkin bir ilaç geliştirilememiştir. Tedavide silibinin dihydrogen disuccinate disodium enjeksiyonu kullanılmaktadır. Bu mantarın bir kişiyi öldürmesi için 20-25 gram tüketilmesi yeterli olmaktadır. Volvariella volvacea mantarı ile olan benzerliği ölümlerin önemli sebeplerindendir.
Amanita phalloides, 1994 yılı Kasım ayında, İstanbul'da seri zehirlenmelere yol açmış ve 20'den fazla insanın ölmesine neden olmuştur.[2]
Kaynakça
- ^ "Dikkat Ölüm Mevsimi Geliyor". Gezgin dergisi. 31 Mayıs 2012. 2 Haziran 2012 tarihinde kaynağından (HTML) arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Eylül 2012.
Konu etmek istediğim mantar Amanita phalloides, bu mantar ölümle sonuçlanan zehirlenmelerin % 90 kadarından sorumlu. Amanita eski Yunancada Türkiye sınırlarında bulunan Amanos dağından gelen demek, phalloides ise erkeklik organı gibi şişkin demek Latince.
- ^ "Öldüren 10 mantar türüne dikkat". Cumhuriyet. 13 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2017.
Dış bağlantılar
Wikimedia Commons'ta Köygöçüren mantarı ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.
Vikitür'de Köygöçüren mantarı ile ilgili ayrıntılı taksonomik bilgiler bulunur.