Köse
Köse | |
---|---|
![]() Türkiye'de yeri | |
![]() İlçe sınırları haritası | |
Ülke | Türkiye |
İl | Gümüşhane |
Coğrafi bölge | Karadeniz Bölgesi |
İdare | |
• Kaymakam | Hakan Öznay |
• Belediye başkanı | Turgay Kesler (MHP) |
Yüzölçümü | |
• Toplam | 471 km² |
Rakım | 1560 m |
Nüfus (2018) | |
• Toplam | 9.387 |
• Kır | 1,804 |
• Şehir | 5.201 |
Zaman dilimi | UTC+03.00 (TSİ) |
Posta kodu | 29650 |
İl alan kodu | 456 |
İl plaka kodu | 29 |
Resmî site Köse Belediyesi Köse Kaymakamlığı |
Köse, Gümüşhane ilinin bir ilçesidir. Etrafı Kelkit, Gümüşhane merkez ve Bayburt ile çevrilidir.
Tarihçe
Osmanlı'nın 1530 yılında yaptığı tahrir kaydında yerleşim, günümüzdeki adıyla o dönemki Bayburt sancağının Kelkit nahiyesinin köyü olarak görülmektedir.[3] 1835 yılı nüfus sayımında sadece erkek nüfus sayılmış olup buna göre köy statüsündeki yerleşimde 60 hanede 154 erkek yaşamaktadır.[4] 1876 yılı nüfus sayımına göre de köy statüsündeki yerleşimde 72 hanede 233 kişinin yaşadığı görülmektedir.[5]
1916 yılında Ruslar tarafından ele geçirilen yerleşim, 15 Aralık 1917'de imzalanan Erzincan Mütarekesi sonrasında Rusların çekilmesiyle 17 Şubat 1918 günü işgalden kurtulmuştur. 1918 yılında Kelkit kazasının bir nahiyesi olarak görülen yerleşim,[6] Cumhuriyet döneminde Gümüşhane'nin il yapılmasının (1924) ardından Kelkit Kazasına bağlı bir bucak merkezi haline getirilmiştir. Köse, 22 Şubat 1954 tarihinde belde belediyesi,[7] 3392 sayılı kanunla da 19 Haziran 1987 tarihinde ilçe olmuştur.[8]
Coğrafya
Köse ilçe merkezi, Gümüşhane il merkezine 45 km uzaklıktadır. Gümüşhane il merkezinin güney-güneydoğu istikametinde yer alan yerleşim, ilinde güneyinde Bayburt il sınırında yer almaktadır. Yerleşimin doğusundan D885 Gümüşhane-Erzincan yolu ile D052 Erzincan-Bayburt yolu geçmektedir. Köse ilçe merkezi; Bahçelievler, Cumhuriyet, Fatih, Yavuz Selim ve Yeni adlarıyla beş mahalleden oluşmaktadır.[9] Köse yerleşiminin hemen batısından Köse Çayı akmakta olup, çayın yukarısında da inşa edilmiş Köse Barajı bulunmaktadır.
Kültür
Köse ilçesi Gümüşhane'ye bağlı olmasına rağmen Bayburt kültürel ve folklorik özelliklerine sahiptir. Şive olarak Gümüşhane'ye göre Bayburt, Erzincan ve Erzurum'a yakın bir ağız kullanırlar.[özgün araştırma?]
Nüfus
2020 yılı nüfus verilerine göre Köse ilçesinin nüfusu 7.005 kişi olup, bu nüfusun 5.201'i merkez yerleşiminde yaşamaktadır.[9]
Yıl | Toplam | Şehir | Kır |
---|---|---|---|
1990[10] | 14.893 | 6.983 | 7.910 |
2000[11] | 19.428 | 8.153 | 11.275 |
2007[12] | 7.270 | 3.299 | 3.971 |
2008[13] | 7.220 | 3.163 | 4.057 |
2009[14] | 7.412 | 3.040 | 4.372 |
2010[15] | 7.265 | 3.162 | 4.103 |
2011[16] | 6.988 | 2.949 | 4.039 |
2012[17] | 7.581 | 3.481 | 4.100 |
2013[18] | 7.351 | 3.558 | 3.793 |
2014[19] | 7.971 | 5.619 | 2.352 |
2015[20] | 7.097 | 5.434 | 1.663 |
2016[20] | 7.789 | 6.950 | 839 |
2017[20] | 8.083 | 7.326 | 757 |
2018[20] | 9.387 | 4.274 | 5.113 |
2019[20] | 8.349 | 6.210 | 2.139 |
2020[20] | 7.005 | 5.201 | 1.804 |
Kaynakça
- ^ "5/11" (PDF). 5 Nisan 2015 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Aralık 2012.
- ^ "Köse İlçesi Belediyeleri Coğrafi Bilgileri". YerelNet.org.tr. 5 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Mayıs 2021.
- ^ "387 Numaralı Muhâsebe-i Vilâyet-i Karaman ve Rûm Defteri (937/1530) II" (PDF). Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü Osmanlı Arşivi Daire Başkanlığı. Devlet arşivleri. 1997. s. 173. 17 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 17 Mayıs 2021.
- ^ Gül, Abdulkadir; Kılıç, Ümit (2010). "XIX. Yüzyılda Kelkit Kazası'nın Demografik Yapısına Genel Bir Bakış". Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi. 10 (44). Devlet arşivleri. s. 45. 25 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Mayıs 2021.
- ^ Saylan, Kemal (2014). Gümüşhane İdari, Sosyal ve Ekonomik Tarih (1850-1918). İstanbul: Gümüşhane Üniversitesi Yayınları. s. 37,225. ISBN 978-605-63476-5-8.
- ^ Sezen, Tahir (2017). "Osmanlı Yer Adları" (PDF). Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü, 26. www.devletarsivleri.gov.tr. s. 488. 31 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Nisan 2021.
- ^ "Kararnameler" (PDF). Resmî Gazete. 4 Mart 1954. 3 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mayıs 2021.
- ^ "Yasama Bölümü Kanunlar" (PDF). Resmî Gazete. 4 Temmuz 1987. 2 Mayıs 2014 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Mayıs 2021.
- ^ a b "Gümüşhane Köse Nüfusu". Nufusune.com. 28 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Mayıs 2021.
- ^ "1990 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2012 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mart 2013.
- ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014.
- ^ "2014 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015.
- ^ a b c d e f
- "Merkezi Dağıtım Sistemi" (html) (Doğrudan bir kaynak olmayıp ilgili veriye ulaşmak için sorgulama yapılmalıdır). Türkiye İstatistik Kurumu. Erişim tarihi: 13 Nisan 2016.
- "Köse Nüfusu - Gümüşhane". nufusu.com. Erişim tarihi: 5 Şubat 2021. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
- "Gümüşhane Köse Nüfusu". nufusune.com. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
![]() | Türkiye'deki bir ilçe ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz. |