Zbigniew Bogacki
![]() Zbigniew Bogacki (z lewej, 1938) | |
![]() | |
Data i miejsce urodzenia | 14 grudnia 1918 |
---|---|
Data i miejsce śmierci | 29 lutego 1992 |
Przebieg służby | |
Lata służby | 1938–1945 |
Siły zbrojne |
|
Jednostki | 30 Dywizja Piechoty AK |
Główne wojny i bitwy |
|
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() ![]() |
Zbigniew Bogacki herbu Prawdzic ps. „Zbyszek”, „Zbych” (ur. 14 grudnia 1918 w Warszawie[1], zm. 29 lutego[2] 1992[3] w Sopocie[potrzebny przypis]) – żołnierz Armii Krajowej.
Życiorys
Urodzony w rodzinie ziemiańskiej, wychował się w rodzinnym majątku ziemskim w Borkach koło Radomia[3]. Ukończył Gimnazjum Staszica i Liceum Mickiewicza w Warszawie. W 1938 wstąpił do Szkoły Podchorążych Rezerwy Piechoty w Zambrowie[4]. W 1939 roku brał udział w kampanii wrześniowej, podczas której walczył w obronie Twierdzy Brzeskiej[5]. W czasie II wojny światowej należał do AK, gdzie został przydzielony do Kedywu Okręgu Warszawskiego[6]. W ramach Kedywu znajdował się w oddziale dywersyjno-bojowym DB-19 obejmującym Obwód V Mokotów[6].
Brał udział w akcji pod murami getta 23 kwietnia 1943[7] oraz akcji „Budy” przeciwko żandarmom 2 grudnia 1943[8]. Był egzekutorem podczas akcji likwidacji Albrechta Eitnera 1 lutego 1943[9]. Egzekucja stanowiła część akcji Główki. W lipcu 1944 otrzymał przydział do 30 Poleskiej Dywizji Piechoty Armii Krajowej[10], gdzie dowodził 1 kompanią II batalionu 82 pułku piechoty AK[11]. Od lipca 1944 do końca wojny walczył pod dowództwem Tomasza Zana.
W czerwcu 1945 roku, aby uciec przed represjonowaniem byłych żołnierzy AK, zmienił nazwisko na Rogacki i wyjechał do Gdańska. W 1954 roku wrócił do nazwiska Bogacki i ujawnił się władzom PRL jako żołnierz AK. W konsekwencji, w spreparowanym procesie został skazany na 4 lata więzienia za szpiegostwo. W 1956 roku przeprowadzono rewizję procesu, podczas którego został uniewinniony[12]. W 1964 roku współtworzył w Gdańsku Spółdzielnię Remko-Service zajmującą się międzyrejsowymi i awaryjnymi remontami statków, która została znacjonalizowana w 1970 roku[13].
Rodzina
Żonaty z łączniczką AK Stanisławą Bogacką (ps. „Stasia”) z domu Bijak (1919–2019[14][15])[3]. Miał dwie córki: aktorkę Joannę Bogacką i Iwonę Bogacką-Piękoś[3][16].
Odznaczenia
- Krzyż Walecznych
- Krzyż Kampanii Wrześniowej 1939, Londyn
- Krzyż Armii Krajowej, Londyn
- Krzyż Partyzancki[17]
Przypisy
- ↑ Stalski, M., 1992. Kilka Szkiców z Przeszłości. Sopot. str. 56
- ↑ Kordiann, Polski: Grób Joanny Bogackiej na cmentarzu komunalnym w Sopocie [online], 23 maja 2017 [dostęp 2022-12-21] (pol.).
- ↑ a b c d KatarzynaK. Korczak KatarzynaK., Republika dziecięca, „Migotania. Gazeta literacka” (4 (41)), 2013, s. 3 [dostęp 2022-12-19] .
- ↑ Piskunowicz 1997 ↓, s. 12.
- ↑ Stalski, M., 1992. Kilka Szkiców z Przeszłości. Sopot. str. 57
- ↑ a b Witkowski, H., 1984. Kedyw Okręgu Warszawskiego Armii Krajowej w latach 1943-1944. Warszawa: Instytut Wydawniczy Związków Zawodowych, str. 129
- ↑ Piskunowicz 1997 ↓, s. 21.
- ↑ Piskunowicz 1997 ↓, s. 23.
- ↑ Akcja "Eitner" [online], www.info-pc.home.pl [dostęp 2017-11-20] [zarchiwizowane z adresu 2017-06-14] .
- ↑ Gnat-Wieteska, Z., 1993. 30 Poleska Dywizji Piechoty Armii Krajowej. Pruszków: Oficyna Wydawnicza Ajaks
- ↑ Hołub, Cz., 1991. Okręg Poleski ZWZ-AK str. 176
- ↑ Stalski, M., 1992. Kilka Szkiców z Przeszłości. Sopot. str. 61
- ↑ Stalski, M., 1992. Kilka Szkiców z Przeszłości. Sopot. str. 62
- ↑ Stanisława Bogacka, Gdańsk, 18.06.2019 [online], nekrologi.wyborcza.pl, 18 czerwca 2019 [dostęp 2022-12-19] .
- ↑ śp. STANISŁAWA BOGACKA [online], GROBONET Sopot [dostęp 2022-12-19] .
- ↑ KatarzynaK. Korczak KatarzynaK., Zatrzymać pamięć. Scena Joanny Bogackiej [online], Encyklopedia teatru polskiego, 29 listopada 2013 [dostęp 2022-12-19] (pol.).
- ↑ Autor Zbiorowowy. Biogramy i wspomnienia. Gdynia: Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej w Sopocie str. 22
Bibliografia
- Henryk Piskunowicz: Mokotowski Oddział Kedywu Okręgu Warszawa AK. Warszawa: Instytut Historii PAN, 1997.