Więzienie przy ul. Mikołowskiej w Katowicach
![]() | |||
![]() Widok od ul. Mikołowskiej (2020) | |||
Państwo |
| ||
---|---|---|---|
Województwo | |||
Miejscowość | Katowice | ||
Adres | ul. Mikołowska 10a | ||
Typ budynku | więzienie | ||
Styl architektoniczny | eklektyzm | ||
Architekt | Karl Friedrich Endell | ||
Inwestor | |||
Ukończenie budowy | XIX-XX w. | ||
Ważniejsze przebudowy | 1897, 1909, 1912 | ||
Pierwszy właściciel | Królewskie Pruskie Więzienie | ||
Obecny właściciel | |||
Plan budynku![]() AB – budynki penitencjarne, C – kuchnia, D – pralnia, E – willa, F – dom mieszkalny | |||
Położenie na mapie Katowic ![]() | |||
Położenie na mapie Polski ![]() | |||
Położenie na mapie województwa śląskiego ![]() | |||
![]() | |||
| |||
Strona internetowa |
Więzienie przy ul. Mikołowskiej w Katowicach – zabytkowy zespół aresztu śledczego z przełomu XIX-XX w., zlokalizowany w katowickim śródmieściu.
Historia kompleksu
Po utworzeniu w Katowicach sądu grodzkiego w 1878 roku, urządzono pierwszy areszt, dla którego wzniesiono obecny pawilon mieszkalny „D”, stanowiący najstarszą część kompleksu architektonicznego. Autorem projektu był berliński architekt Karl Friedrich Endell[2]. Obok budynku kozy miejskiej, od 1891 roku powstawały kolejne budynki Królewskiego Pruskiego Więzienia. Główny budynek więzienny pochodzi sprzed 1897 roku. Kolejne przebudowy następowały w latach 1909 i 1912. Po przejęciu więzienia przez władze II Rzeczypospolitej w 1922 roku, zakwalifikowano je do więzień I klasy. W klasie tej były więzienie o pojemności powyżej 450 miejsc. W czasie II wojny światowej więzienie było miejscem kaźni, w którym Niemcy zgilotynowali 552 osoby. W okresie stalinowskim w więzieniu na Mikołowskiej przetrzymywani byli żołnierze Armii Krajowej i członkowie organizacji niepodległościowych. W 2. poł XX wieku w obiektach funkcjonowało: Centralne Więzienie w Katowicach, Wojewódzki Areszt Śledczy, Rejonowy Areszt Śledczy. Obecnie w zabudowaniach ma swoją siedzibę Areszt Śledczy Katowice, którego pojemność wynosi 438 miejsc[3].
Struktura obiektu
Na objęty opieką konserwatorską zespół składają się następujące budowle: 2 budynki penitencjarne, 2 budynki gospodarcze oraz 2 domy mieszkalne (obecnie siedziby biur). Największa budowla, wielokondygnacyjna, na planie litery Y, składa się z trzech skrzydeł (pawilony „A”, „B” i „C”). Kompleks otoczony jest murem z wieżami strażniczymi. Poza murem, od strony ul. Mikołowskiej, znajduje się dawna willa naczelnika i dom dla służby więziennej[1][3].
Osadzeni
Z tym tematem związana jest kategoria: Więźniowie więzienia przy ul. Mikołowskiej w Katowicach (okupacja niemiecka).
Wśród osób więzionych podczas II wojny światowej:
- ks. Franciszek Blachnicki (1941–1942)
- ks. Jan Macha (1942, zgilotynowany)
- Konrad Mańka (1942, zgilotynowany)
- Józef Pukowiec (1942, zgilotynowany)
- Janina Klatt (1942)
- Wincenty Wajda (1944, zgilotynowany)
Galeria
- Mury więzienia od strony pl. Andrzeja
- Tablica pamiątkowa na murze
- Dawna willa naczelnika (ul. Mikołowska 12)
- Dawny budynek mieszkalny pracowników (ul. Mikołowska 14)