Ujsoły
![]() | Zobacz też: inne znaczenia. |
wieś | |||
![]() Ujsoły z Wilczego Gronia | |||
Państwo |
| ||
---|---|---|---|
Województwo | |||
Powiat | żywiecki | ||
Gmina | Ujsoły | ||
Liczba ludności (2008) | 2392 | ||
Strefa numeracyjna | 33 | ||
Kod pocztowy | 34-371[2] | ||
Tablice rejestracyjne | SZY | ||
SIMC | 0073499 | ||
Położenie na mapie gminy Ujsoły ![]() | |||
Położenie na mapie Polski ![]() | |||
Położenie na mapie województwa śląskiego ![]() | |||
Położenie na mapie powiatu żywieckiego ![]() | |||
![]() | |||
| |||
Strona internetowa |
Ujsoły – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie żywieckim, w gminie Ujsoły. Miejscowość jest siedzibą gminy Ujsoły. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bielskiego.
Położenie
Wieś Ujsoły położona jest w południowej części obecnego województwa śląskiego, w Małopolsce (Żywiecczyzna), w Beskidzie Żywieckim, przy ujściu Bystrej do Wody Ujsolskiej. Pola i zabudowanie miejscowości znajdują się w dolinie Wody Ujsolskiej i dolnej części Bystrej, oraz na zboczach Wilczego Gronia, Kiczory, Hutyrowa, Urówki, Muńcuła i Kotelnicy, na wysokości około 540-600 m n.p.m.[3]. Przed 1975 rokiem Ujsoły położone były województwie krakowskim, jak i również przed 1939 rokiem.
Ujsoły znajdują się w odległości ok. 30 kilometrów od Żywca i ok. 10 kilometrów od drogi ekspresowej S1[3].
Nazwa wsi
Nazwa wsi zawdzięcza swoją nazwę pierwszym osadnikom. Jak podaje legenda widząc w dolinie rzekę, zawołali „Uj-Sol”, co znaczyło „Wielka Soła”. W rzeczywistości nazwa pierwotnie brzmiała Usoły, o czym wspomina Andrzej Komoniecki w swym „Dziejopisie Żywieckim”: „…a Usoły że od rzeki Soły zasadzona wieś…”. Przedrostek „uj” to zniekształcenie węgierskie, (Uj-Soły to węg. Nowe Soły) powstałe w czasie zaboru austriackiego.
Części wsi
SIMC | Nazwa | Rodzaj |
---|---|---|
1003673 | Bęściów | część wsi |
0073507 | Danielka | przysiółek |
0073513 | Do Hutyrów | część wsi |
0073520 | Do Krzoski | część wsi |
0073536 | Do Tanistry | część wsi |
1003704 | Kręcichłosty | przysiółek |
0073542 | Stawiska | przysiółek |
0073559 | Za Borem | część wsi |
Historia
W 1860 została założona szkoła trywialna. Drewno na budowę i 5 sąg drewna na pniu na opał przekazał właściciel Żywca Albrecht Fryderyk Habsburg, gmina przeznaczyła corocznie 210 zł austr. na utrzymanie nauczyciela, zobowiązała się zbudować budynek szkolny i go utrzymywać, ścinać ofiarowane drewno i zwozić, a w razie cofnięcia daru drewna, to własnym kosztem kupować[6].
Zabytki Ujsół wpisane do rejestru zabytków nieruchomych województwa śląskiego to:
- cmentarz katolicki z początku XX wieku
- kapliczka „U Koconia”[7]
Piesze szlaki turystyczne
Ujsoły – Muńcuł – Przełęcz Kotarz – Rycerzowa
Ujsoły – Zapolanka – Kręcichwosty (skrzyżowanie z żółtym szlakiem z Rajczy na Romankę)
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 142643
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 1313 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22] .
- ↑ a b Beskid Śląski i Żywiecki. Mapa 1:50 000. Kraków: Wyd. „Compass”, 2011. ISBN 978-83-7605-084-3.
- ↑ Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
- ↑ GUS. Rejestr TERYT
- ↑ Czas 1860 nr 37 (15 lutego)
- ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo śląskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 23 lipca 2024, s. 142 [dostęp 2017-11-04] .
Linki zewnętrzne
- Strona oficjalna Gminy
- Usoły, mylnie ''Ujsoły'', [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XII: Szlurpkiszki – Warłynka, Warszawa 1892, s. 841 .
- Kowalówka 4.) grupa domów w Ujsałach, powiat żywiecki, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. IV: Kęs – Kutno, Warszawa 1883, s. 515 .
- p
- d
- e
- Siedziba gminy: Ujsoły
Wsie | |
---|---|
Integralne części wsi |
|
- PWN: 3990922