Typha orientalis
![]() | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | rośliny | ||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | okrytonasienne | ||
Klasa | Magnoliopsida | ||
Nadrząd | liliopodobne (≡ jednoliścienne) | ||
Rząd | wiechlinowce | ||
Rodzina | pałkowate | ||
Rodzaj | pałka | ||
Gatunek | Typha orientalis | ||
Nazwa systematyczna | |||
Typha orientalis C.Presl Epimel. Bot. 239 1851[3] | |||
Synonimy | |||
| |||
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4] | |||
![]() najmniejszej troski | |||
|
Typha orientalis C.Presl – gatunek rośliny należący do rodziny pałkowatych (Typhaceae). Występuje na rozległym obszarze we wschodniej Azji; na północy od Japonii, Korei, Rosji i Mongolii, poprzez Chiny, Tajwan, po Półwysep Indochiński, Filipiny i Indonezję; rośnie także na wyspach w zachodniej części Pacyfiku, w Australii, na Nowej Zelandii i wyspach Chatham[5][6]. Rośnie nad brzegami wód stojących i wolno płynących rzek, na siedliskach żyznych na obszarach nizinnych[6].
Morfologia
Pęd prosty, wzniesiony, tęgi, osiągający do 2[5]–3[6] wysokości. Kłącze ma średnicę do 4 cm, okryte jest łuskowatymi liśćmi. Pochwy liściowe tworzą nibyłodygę o średnicy do 3 cm. Blaszki liściowe równowąskie, wypukłe odosiowo (od dołu), wzniesione. Mają szerokość do 9 mm i długość do 70 cm. Roślina jednopienna, rozdzielnopłciowa. Kwiatostan ma długość 30–50 cm, w górnej części kwiatostan męski jest krótszy i węższy od osiągającej 2,5 cm średnicy dolnej części z kwiatami żeńskimi. Obie części stykają się ze sobą lub są nieznacznie oddzielone. Pod kwiatostanem męskim, rzadko w jego obrębie znajdują się 1–3 odpadające szybko podsadki, pod kwiatostanem żeńskim – podsadka jest pojedyncza. Kolby są jasnobrązowe. Kwiaty męskie zawierają 3 pręciki (rzadko 2 lub 4), pylniki mają ok. 3 mm długości. Kwiaty żeńskie zawierają wrzecionowatą do lancetowatej zalążnię na szypułce o długości ok. 2,5 mm, słupek ma 1,2-2 mm długości; znamię łopatkowate o długości do 0,8 mm. Słupek otoczony jest włoskami o długości mu równej, wyrastającymi z szypułki. Owoc eliptyczny[5][6].
Zastosowanie
Wszystkie części rośliny są jadalne. Gatunek używany jest także jako roślina lecznicza ze względu na działanie ściągające, moczopędne i uspokajające. Stosowany jest przy siniakach, biegunce i gorączce. Rośliny wykorzystywane są także jako źródło biomasy i włókien. Używane są do izolacji, pokrycia dachów, tkania. Ze względu na tolerowanie dużych stężeń ołowiu gatunek wykorzystywany jest także do fitoremediacji[4].
Przypisy
- ↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2015-03-03] (ang.).
- ↑ Typha orientalis C.Presl. [w:] The Plant List [on-line]. [dostęp 2015-03-03].
- ↑ a b X.X. Zhuang X.X., Typha orientalis, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [dostęp 2015-03-03] (ang.).
- ↑ a b c Typha orientalis C. Presl. [w:] Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2015-03-03].
- ↑ a b c d Typha orientalis. New Zealand Plant Conservation Network. [dostęp 2015-03-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-23)].
- EoL: 526628
- Flora of China: 200024681
- Flora of North America: 200024681
- GBIF: 5289521
- identyfikator iNaturalist: 341639
- IPNI: 836892-1
- NCBI: 644748
- identyfikator Plant List (Royal Botanic Gardens, Kew): kew-271046
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:836892-1
- Tela Botanica: 70174
- identyfikator Tropicos: 33200008
- CoL: 7DB7W