Tychnowy
wieś | |||
Kościół pw. św. Jerzego i Opatrzności Bożej | |||
Państwo |
| ||
---|---|---|---|
Województwo | |||
Powiat | |||
Gmina | Kwidzyn | ||
Wysokość | ~50 m n.p.m. | ||
Liczba ludności (31 III 2021) | 847 | ||
Strefa numeracyjna | 55 | ||
Kod pocztowy | 82-500[2] | ||
Tablice rejestracyjne | GKW | ||
SIMC | 0151360 | ||
Położenie na mapie gminy wiejskiej Kwidzyn ![]() | |||
Położenie na mapie Polski ![]() | |||
Położenie na mapie województwa pomorskiego ![]() | |||
Położenie na mapie powiatu kwidzyńskiego ![]() | |||
![]() | |||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/57/MOs810_WG_23_2023_%28Tychnowy_center%29.jpg/240px-MOs810_WG_23_2023_%28Tychnowy_center%29.jpg)
Tychnowy (niem. Tiefenau) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie kwidzyńskim, w gminie Kwidzyn przy drodze krajowej nr .
Wieś szlachecka położona była w II połowie XVI wieku w województwie malborskim[3]. W latach 1945–1954 roku miejscowość była siedzibą gminy Tychnowy. Po reformie administracyjnej z 1954 r. gmina Tychnowy została zdegradowana do poziomu gromady i w takiej postaci przetrwała do 1973 roku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego.
Historia
Po drugim pokoju toruńskim (1466 rok) kończącym wojnę trzynastoletnią dobra tychnowskie znalazły się w województwie malborskim Prus Królewskich i były w rękach szlachty polskiej. W 1920 roku podczas przegranego przez Polaków plebiscytu na Powiślu miejscowa ludność opowiedziała się w 59,09% za Polską. Mimo opcji propolskiej mieszkańców, wieś pozostała na obszarze Niemiec. W okresie międzywojennym Tychnowy stanowiły silny ośrodek polskości na terenie niemieckiej części Powiśla. Działały tu polski bank, czytelnia, biblioteka i niedzielna szkółka polska prowadzona przez ks. Piotra Baranowskiego.
Do 1 grudnia 1916 we wsi znajdował się przystanek kolejowy[4].
Szkoła podstawowa
Zaraz po zakończeniu II wojny światowej szkółka niedzielna została przekształcona w 7-klasową szkołę podstawową. Pierwszym kierownikiem szkoły był Leon Gierasimowicz, zaś pierwszy rok szkolny 1945/46 rozpoczął się 4 września 1945 roku. Wówczas szkoła była ulokowana w dwóch budynkach poniemieckich, tzw. górnym (położonym na pagórku) oraz dolnym (w latach 1952-1958 znajdowało się tam dodatkowo przedszkole[5]). W latach 1969–1971 dokonano rozbudowy szkoły o tzw. łącznik, który połączył oba budynki szkoły i zapewnił miejsce na zajęcia lekcyjne dla dodatkowej 8 klasy w związku z reformą oświaty z 1961 roku. W latach 1991–1994 dokonano kolejnej przebudowy szkoły wraz z oddaniem do użytku nowej hali gimnastycznej z szatniami w 1993 roku. W 2015 r. w drodze uchwały Rady Gminy Kwidzyn, na wniosek społeczności szkolnej, szkoła otrzymała imię Marii Kotlarz, zasłużonej dla szkoły i lokalnej społeczności nauczycielki, będącej też kierowniczką szkoły w latach 1950-1975 oraz prawo do posiadania sztandaru. Obecnie dyrektorem szkoły jest dr Maciej Manowski[6].
Zabytki
Według rejestru zabytków NID[7] na listę zabytków wpisany jest zespół kościoła parafialnego:
- kościół pw. św. Jerzego i Opatrzności Bożej, poł. XIV, 1600, nr rej.: A-265 z 9.12.1961
- cmentarz przy kościele, grzebalny, nr rej.: A-265 z 7.07.1998
- brama cmentarna, 2 poł. XIX w., nr rej.: j.w.
- kapliczka pw. św. Rocha, 1853 r., nr rej.: j.w.
Murowany, gotycki kościół pochodzi z XIV w., przebudowany na przełomie XVI/XVII w. (powstało wówczas obecne sklepienie gwiaździste i wsporniki z herbami rodów polskich). Wieża kościelna oraz kruchta pochodzą z 1869. We wnętrzu gotycka granitowa chrzcielnica, zabytkowe malowane drzwi drewniane, chór muzyczny z polichromiami z XVIII w i tegoż wieku ołtarze[8]. Odkryto też gotyckie freski.
Bibliografia
- J. Liguz, 2008: Zabytki architektury w powiecie kwidzyńskim. Wyd. Lokalna Organizacja Turystyczna Liwa.
Przypisy
- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 142009
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 1316 [zarchiwizowane 2022-10-26] .
- ↑ Prusy Królewskie w drugiej połowie XVI wieku : suplement. Cz. 1, Mapy, plany, Warszawa 2021, k. 1.
- ↑ Świat Kolei nr 12/2016
- ↑ Nasz profil - Historia szkoły | Szkoła Podstawowa im. Marii Kotlarz w Tychnowach [online], sptychnowy.edupage.org [dostęp 2023-09-24] .
- ↑ Nasz profil - O szkole | Szkoła Podstawowa im. Marii Kotlarz w Tychnowach [online], sptychnowy.edupage.org [dostęp 2023-09-24] .
- ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo pomorskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 23 lipca 2024, s. 53 [dostęp 2020-03-15] .
- ↑ Piotr Skurzyński "Warmia, Mazury, Suwalszczyzna" Wyd. Sport i Turystyka - Muza S.A. Warszawa 2004 s. 50-51 ISBN 83-7200-631-8
- p
- d
- e
- Siedziba gminy: miasto Kwidzyn
Sołectwa |
|
---|---|
Miejscowości niesołeckie |
|