Tuman
![]() Most nad Tumanem, widok ze strony chińskiej na północnokoreańską | |||
Kontynent | Azja | ||
---|---|---|---|
Państwo |
| ||
Rzeka | |||
Długość | 521[1] km | ||
Powierzchnia zlewni | 10 513[1] km² | ||
Źródło | |||
Miejsce | szczyt Pektu-san, Góry Wschodniomandżurskie | ||
Współrzędne | 41°58′10″N 128°10′56″E/41,969444 128,182222 | ||
Ujście | |||
Recypient | Morze Japońskie | ||
Współrzędne | 42°17′34″N 130°41′56″E/42,292778 130,698889 | ||
Mapa | |||
![]() Położenie na mapie | |||
Położenie na mapie Korei Północnej ![]() | |||
|
Tuman[2] (kor. 두만강, Tuman-gang; chiń. upr. 图们江; pinyin Túmén Jiāng; ros. Туманная, Tumannaja) – rzeka we wschodniej Azji, wyznaczająca wschodnią część granicy Korei Północnej najpierw z Chinami, a następnie, od trójstyku granic Korei, Chin i Rosji, z Rosją[1].
Rzeka ma swoje źródło na szczycie Pektu-san, uchodzi do Morza Japońskiego. Jej długość wynosi 521 km, przy czym żeglowna jest na długości 85 km. Powierzchnia dorzecza wynosi 10 513 km²[1]. Główne miasta nad Tuman-gang to Hoeryŏng i Onsŏng w Korei Północnej oraz Tumen w Chinach.
Nazwa rzeki pochodzi od mongolskiego słowa tümen, oznaczającego oddział liczący 10 000 wojowników. ponieważ rzeka nie posiada jednego jednoznacznego biegu, a na znacznym obszarze znajdują się liczne (tysiące) cieki wodne, które łącznie były określane nazwą Tuman.
Od nazwy rzeki wywodzi się finansowany przez ONZ ekonomiczny projekt rozwoju jej regionu rozpoczęty na początku lat 90. XX wieku przez Chiny, Rosję, Mongolię oraz Koreę Południową – Tumen River Area Development Programme[3].
Rzeka stanowi jedyne połączenie wodne Chin z Morzem Japońskim, jednocześnie na odcinku ostatnich ok. 20 km, stanowi granicę między Koreą Północną a Rosją, co blokuje Chinom dostęp do tego morza. Jednocześnie Rosja odmawia dotąd udrożnienia tego odcinka cieku, obawiając się utraty kontroli nad ruchem chińskich jednostek[4].
Zobacz też
Przypisy
- ↑ a b c d Tumen River, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2014-04-12] (ang.).
- ↑ Polski egzonim przyjęty na 110. posiedzeniu KSNG.
- ↑ Greater Tumen Initiative. [dostęp 2010-12-29]. (ang.).
- ↑ Inside the ‘lonely bromance’ of Vladimir Putin and Kim Jong-un. The Telegraph, 2024-06-19. [dostęp 2024-06-20]. (ang.).
- VIAF: 315136613
- PWN: 3989926
- Britannica: place/Tumen-River