Stanisław Jan Starowieyski
![]() | Ten artykuł dotyczy posła na Sejm II Rzeczypospolitej. Zobacz też: Inne osoby o tym imieniu i nazwisku. |
![]() | |||
Data i miejsce urodzenia | 25 grudnia 1866 | ||
---|---|---|---|
Data i miejsce śmierci | 9 kwietnia 1926 | ||
Poseł na Sejm Krajowy Galicji | |||
Okres | od 1911 | ||
Poprzednik | Jan Trzecieski | ||
Poseł do Rady Państwa | |||
Okres | od 1911 | ||
poseł na Sejm Ustawodawczy RP | |||
Okres | od 1919 | ||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/eb/Gr%C3%B3bStanis%C5%82awaStarowieyskiego-CmentarzRakowicki-POL%2C_Krak%C3%B3w.jpg/220px-Gr%C3%B3bStanis%C5%82awaStarowieyskiego-CmentarzRakowicki-POL%2C_Krak%C3%B3w.jpg)
Stanisław Jan Stefan Starowieyski herbu Biberstein (ur. 25 grudnia 1866 w Bratkówce, zm. 9 kwietnia 1926 w Krakowie) – poseł do Sejmu Krajowego Galicji i austriackiej Rady Państwa, poseł na Sejm Ustawodawczy (1919–1922), właściciel dóbr Bratkówka i Korabniki.
Życiorys
Urodził się 25 grudnia 1866 w Bratkówce[1]. Był synem Stanisława Michała i Zofii z domu Jabłonowskiej (siostrzenica i bratanica Aleksandra Fredry)[1]. Wychowywał się w rodzinnym majątku swojej matki w domu o głęboko katolickich przekonaniach[1]. Miał brata (późniejszego księdza) oraz dwie siostry (późniejsze zakonnice)[1].
W dzieciństwie był kształcony przez wypędzonego z Prus Niemca, ks. Falkenberga[1]. Później uczył się w C. K. Gimnazjum w Jaśle, a następnie w C. K. III Gimnazjum w Krakowie, gdzie zdał egzamin dojrzałości w 1884 zdał maturę[2]. Studiował na Wydziale Prawa iUniwersytetu Jagiellońskiego, uzyskując w 1889 stopień doktora obojga praw[1]. W tym czasie związał się ze stronnictwem Stańczyków, pozostając wierny temu ugrupowaniu do końca życia[1].
Po studiach powrócił do Bratkówki zajmując się gospodarstwem rolnym i leśnym[1]. Został redaktorem dziennika politycznego we Lwowie pod tytułem „Ruch Katolicki”[1][3]. Publikował w krakowskim dzienniku „Czas”[1]. Z ramienia konserwatystów[3] został wybrany posłem 18 czerwca 1909 na miejsce zmarłego w marcu posła Jana Trzecieskiego z I kurii obwodu sanockiego do Sejmu Krajowego Galicji kadencji IX (1909–1913)[4][1]. Należał do Stronnictwa Prawicy Narodowej[1], którego był wiceprezesem w 1910[5]. Został wybrany z kurii wiejskiej na posła do austriackiej Rady Państwa w Wiedniu ostatniej kadencji XII (1911-1918)[1]. Tam należał do Koła Polskiego, był członkiem komisji budżetowej i oświatowej[1].
Był szambelanem papieża Leona XIII oraz jednym z założycieli Sodalicji Mariańskiej w Starej Wsi w 1892[6].
Podczas I wojny światowej w latach 1914–1915 pracował w austriackim Ministerstwie Wojny, gdzie wraz z posłem Józefem Czaykowskim, uzyskując na rzecz Polaków kwoty pieniężne jako zaliczki (tzw. Kriegsleistung)[1]. Majątek rodzinny w Bratkówce pozostał niezniszczony podczas działań wojennych[1]. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości został posłem na Sejm Ustawodawczy (1919–1922) jako przedstawiciel okręgu sanockiego[1]. Był członkiem Klubu Pracy Konstytucyjnej[1][7].
Po wygaśnięciu mandatu osiadł w Krakowie i prowadził salon polityczny, łącząc elitę miasta[1]. Skupiał także młodzież o przekonaniach konserwatywnych[1]. Przez całe życie zdobywał wiedzę z zakresu historii, heraldyki, statystyki[1][3]
16 września 1890 ożenił się z hrabianką Amelią Krystyną Łubieńską (1870–1943), pochodzącą z Kossowa, późniejszą galicyjską działaczką społeczną i oświatową[1]. Był ojcem sześciorga dzieci: Zofii Morstinowej, żony Zygmunta Morstina[8] (1891-1966), Ludwika (ur. 1894, żonaty z Marią Dembińską, podporucznik Wojska Polskiego[9]), Stanisława Kostki Starowieyskiego (1895-1941, kapitan Wojska Polskiego[10], żonaty z Marią Szeptycką[11])[12], Marii (pracująca w szkole dla pielęgniarek, zm. 1951[13]), Mariana (doktor praw) i Izy (absolwentka prawa, zatrudniona w Banku Rolnym)[1]. Jego wnukiem był Franciszek Starowieyski oraz jest Marek Starowieyski.
Zmarł na serce 9 kwietnia 1926 w Krakowie[1]. Został pochowany na tamtejszym cmentarzu Rakowickim[14][15][8] (pas AB).
Przypisy
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x Włodzimierz Dzwonkowski, Henryk Mościcki: Parlament Rzeczypospolitej Polskiej 1919-1927. Warszawa: 1928, s. 357-359.
- ↑ Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. III Gimnazyum w Krakowie za rok szkolny 1884. Kraków: 1884, s. 56, 63.
- ↑ a b c Kto był kim w Drugiej Rzeczypospolitej, redakcja naukowa prof. Jacek M. Majchrowski przy współpracy Grzegorza Mazura i Kamila Stepana, Warszawa 1994, s. 436.
- ↑ Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1911. Lwów: Prezydyum C.K. Namiestnictwa, 1911, s. 355.
- ↑ Trzecie walne zgromadzenie Stronnictwa Prawicy Narodowej : odbyte w dniu 7 maja 1910 roku w sali Rady powiatowej w Krakowie / Stronnictwo Prawicy Narodowej, Kraków 1910, s. 33.
- ↑ Kazimierz Piliński: R. 1892–1917. Dwudziestopięciolecie działalności Sodalicyi Maryańskiej panów Ziemi Sanockiej. Miejsce Piastowe: Sodalicja Mariańska, 1917, s. 6.
- ↑ Tadeusz Rzepecki, Sejm Rzeczypospolitej Polskiej 1919 roku, Poznań 1920, s. 288.
- ↑ a b Stanisław Jan Stefan Starowieyski h. Biberstein. sejm-wielki.pl. [dostęp 2017-10-24].
- ↑ Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 272, 1039.
- ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 732, 844.
- ↑ Wielka Genealogia Minakowskiego - M.J. Minakowski [online], pl/wgm/?m=NG&t=PN&n=16.78.493 [dostęp 2024-04-25] .
- ↑ CK Gimnazjum Państwowe Wyższe w Sanoku. Katalog główny, rok szkolny 1906/1907 (zespół 7, sygn. 42). AP Rzeszów – O/Sanok, s. 240, 442.
- ↑ Zarząd Cmentarzy Komunalnych w Krakowie. Internetowy lokalizator grobów. Maria Starowieyska. rakowice.eu. [dostęp 2019-12-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-01-27)].
- ↑ Lista osób zasłużonych pochowanych na Cmentarzu Rakowickim (1803–1939). W: Karolina Grodziska–Ożóg: Cmentarz Rakowicki w Krakowie. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1987. ISBN 83-08-01428-3.
- ↑ Zarząd Cmentarzy Komunalnych w Krakowie. Internetowy lokalizator grobów. Stanisław Starowieyski. rakowice.eu. [dostęp 2017-10-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-01-27)].
Bibliografia
- Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
- Rocznik Oficerski Rezerw 1934. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1934.
- StanisławS. Grodziski StanisławS., Sejm Krajowy Galicyjski 1861–1914, Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe, 1993, ISBN 83-7059-052-7, OCLC 830051670 .
- „Wykaz Członków Sejmu krajowego królestwa Galicyi i Lodomeryi, tudzież wielkiego xięstwa Krakowskiego w r. 1865”, Lwów 1865
- Parlament Rzeczypospolitej Polskiej 1919-1927. Warszawa: Włodzimierz Dzwonkowski, Henryk Mościcki, 1928, s. 357-359.
- Polski Słownik Biograficzny zeszyt 174 (tom 42/43) wyd. 2004
- Stanisław Jan Stefan Starowieyski h. Biberstein. sejm-wielki.pl. [dostęp 2017-10-24].