Stanisław Budzik
![]() Stanisław Budzik (2018) | |||
| |||
Kraj działania | Polska | ||
---|---|---|---|
Data i miejsce urodzenia | 25 kwietnia 1952 | ||
Arcybiskup metropolita lubelski | |||
Okres sprawowania | od 2011 | ||
Biskup pomocniczy tarnowski | |||
Okres sprawowania | 2004–2011 | ||
Wyznanie | katolicyzm | ||
Kościół | |||
Prezbiterat | 29 maja 1977 | ||
Nominacja biskupia | 24 lutego 2004 | ||
Sakra biskupia | 3 kwietnia 2004 | ||
![]() | |||
| |||
|
Data konsekracji | 3 kwietnia 2004 | ||||
---|---|---|---|---|---|
Miejscowość | Tarnów | ||||
Miejsce | |||||
Konsekrator | Wiktor Skworc | ||||
Współkonsekratorzy | |||||
| |||||
|
Stanisław Benedykt Budzik[1] (ur. 25 kwietnia 1952 w Łękawicy) – polski duchowny rzymskokatolicki, doktor habilitowany nauk teologicznych, rektor Wyższego Seminarium Duchownego w Tarnowie w latach 1998–2004, biskup pomocniczy tarnowski w latach 2004–2011, sekretarz generalny Konferencji Episkopatu Polski w latach 2007–2011, arcybiskup metropolita lubelski od 2011.
Życiorys
Urodził się 25 kwietnia 1952 w Łękawicy[2]. Egzamin dojrzałości zdał w 1971 w I Liceum Ogólnokształcącym im. Kazimierza Brodzińskiego w Tarnowie[3]. W latach 1971–1977 odbył studia filozoficzno-teologiczne w Instytucie Teologicznym w Tarnowie i formację kapłańską w miejscowym Wyższym Seminarium Duchownym[2]. W 1977 uzyskał magisterium z teologii na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim[3]. Święceń prezbiteratu udzielił mu 29 maja 1977 Jerzy Ablewicz[2], biskup diecezjalny tarnowski[4]. W 1982 rozpoczął studia specjalistyczne w zakresie dogmatyki na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu w Innsbrucku, które ukończył w 1988 z doktoratem[2]. Habilitację z nauk teologicznych uzyskał w 1997 na Wydziale Teologicznym Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie na podstawie dysertacji Dramat odkupienia. Kategorie dramatyczne w teologii na przykładzie R. Girarda, H.U. von Balthasara i R. Schwagera[3].
W latach 1977–1980 był wikariuszem w parafii Matki Boskiej Bolesnej w Limanowej, następnie w latach 1980–1982 w parafii katedralnej Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Tarnowie[2]. Od 1986 do 1989 pełnił funkcję kapelana w domu generalnym sióstr miłosierdzia w Innsbrucku[3]. W 1989 po powrocie do diecezji tarnowskiej ze studiów doktoranckich został na cztery miesiące wikariuszem w parafii św. Maksymiliana w Tarnowie. Od 1989 do 1990 był dyrektorem nowo utworzonej diecezjalnej Caritas. W latach 1990–1995 był pierwszym dyrektorem Wydawnictwa Diecezji Tarnowskiej „Biblos”, organizując jego funkcjonowanie. Wydawnictwem ponownie kierował w latach 1997–1998. Pełnił również funkcję rzecznika prasowego biskupa tarnowskiego Józefa Życińskiego (1993–1997), a także wchodził w skład rady programowej Radia Dobra Nowina[2][3]. Wszedł w skład rady kapłańskiej i kolegium konsultorów diecezji tarnowskiej[5]. Pracował w Konferencji Episkopatu Polski – w latach 1990–1994 jako sekretarz Komisji ds. Wydawnictw Katolickich, następnie w latach 1996–2004 jako konsultor Rady ds. Apostolstwa Świeckich[3]. W 1999 został mianowany kanonikiem gremialnym Kapituły Katedralnej w Tarnowie, a w 2001 wybrano go na jej prepozyta. W tym samym roku został obdarzony godnością kapelana Jego Świątobliwości[2].
W latach 1989–2011 wykładał teologię dogmatyczną w Wyższym Seminarium Duchownym w Tarnowie, gdzie w latach 1998–2004 piastował stanowisko rektora. Pracował również na Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie. W latach 1997–2004 na tamtejszym Wydziale Teologicznym prowadził w ramach kursu licencjacko-doktorskiego wykłady z teologii dogmatycznej. W latach 1998–2004 był kierownikiem Katedry Dogmatyki tego wydziału, zaś w latach 2001–2005 kierownikiem Sekcji Papieskiej Akademii Teologicznej w Tarnowie. W 2002 otrzymał stanowisko profesora nadzwyczajnego Papieskiej Akademii Teologicznej[2][3].
24 lutego 2004 papież Jan Paweł II mianował go biskupem pomocniczym diecezji tarnowskiej i biskupem tytularnym Hólaru[6][7]. Święcenia biskupie otrzymał 3 kwietnia 2004 w tarnowskiej katedrze. Udzielił mu ich Wiktor Skworc, biskup diecezjalny tarnowski, z towarzyszeniem Józefa Życińskiego, arcybiskupa metropolity lubelskiego, i arcybiskupa Józefa Kowalczyka, nuncjusza apostolskiego w Polsce. Jako zawołanie biskupie przyjął słowa „In virtute crucis” (W mocy krzyża)[2]. W 2004 został wikariuszem generalnym diecezji oraz przewodniczącym Diecezjalnej Komisji Kaznodziejskiej[3].
26 września 2011 papież Benedykt XVI mianował go arcybiskupem metropolitą lubelskim[8][9]. Ingres do archikatedry św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty w Lublinie odbył 22 października 2011[10]. Jako arcybiskup metropolita lubelski objął urząd wielkiego kanclerza Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II[11]. 29 czerwca 2012 otrzymał z rąk papieża paliusz[12]. W 2019 zwołał III Synod Archidiecezji Lubelskiej[13].
W strukturach Konferencji Episkopatu Polski był w latach 2004–2006 członkiem Rady ds. Apostolstwa Świeckich[3]. Od 2004 do 2007 pełnił funkcję delegata ds. Ruchu Światło-Życie[14][15]. W czerwcu 2007 został wybrany sekretarzem generalnym Episkopatu Polski[16], stanowisko zajmował od sierpnia 2007 do listopada 2011[17][18]. Jednocześnie z urzędu wszedł w skład Rady Stałej oraz Komisji Wspólnej Przedstawicieli Rządu RP i KEP[19]. Decyzją papieża Benedykta XVI na czas sekretarzowania został zwolniony z obowiązku rezydencji w diecezji tarnowskiej oraz wykonywania zadań biskupa pomocniczego diecezji[17]. Jako sekretarz generalny przyczynił się do opracowania nowego statutu KEP, podpisania nowych porozumień z Telewizją Polską i Polskim Radiem, a także do zawarcia ugody między Polskim Autokefalicznym Kościołem Prawosławnym a Kościołem greckokatolickim w Polsce w sprawie powrotu niektórych dóbr spornych[20]. Od 2010 pracował w ramach Zespołu do Rozmów z Rosyjskim Kościołem Prawosławnym[21]. W latach 2010–2018 był przewodniczącym Kościelnej Komisji Konkordatowej[22][23][24]. W 2011 został wybrany członkiem, a następnie przewodniczącym rady programowej Katolickiej Agencji Informacyjnej[25][20]. W latach 2012–2022 ponownie zasiadał w Radzie Stałej Konferencji Episkopatu Polski, tym razem z wyboru jako biskup diecezjalny[26][27]. W 2014 dołączył do Rady Ekonomicznej[28], w 2019 został przewodniczącym Komisji Rewizyjnej[29] i przewodniczącym Komisji Nauki Wiary[30], w 2020 ponownie wszedł w skład Komisji Wspólnej Przedstawicieli Rządu RP i KEP[31], a w 2023 objął funkcję przewodniczącego Zespołu ds. Kontaktów z Konferencją Episkopatu Niemiec[32]. W 2021 papież Franciszek mianował go członkiem Kongregacji ds. Edukacji Katolickiej[33][34], a w 2023 Dykasterii ds. Kultury i Edukacji[35][36].
W 2020 konsekrował biskupa pomocniczego lubelskiego Adama Baba, a w 2021 był współkonsekratorem podczas sakry biskupa pomocniczego tarnowskiego Artura Ważnego[4].
Wyróżnienia
W 2020 otrzymał tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie[37].
W 2019 został laureatem nagrody literackiej im. Józefa Łobodowskiego przyznawanej przez lubelski oddział Stowarzyszenia Pisarzy Polskich[38].
Publikacje
- 1997: Maryja w tajemnicy Chrystusa i Kościoła, Biblos, Tarnów
- 2000: Taka jest wiara Kościoła: wprowadzenie w podstawowe prawdy wiary, Biblos, Tarnów, ISBN 83-87952-47-8.
- 2014: Wierzę w Boga Ojca: spotkania z Katechizmem Kościoła Katolickiego, Gaudium, Lublin, ISBN 978-83-7548-252-2.
- 2015: Ufam Synowi Bożemu: spotkania z katechizmem Kościoła Katolickiego, Gaudium, Lublin, ISBN 978-83-7548-222-5.
- 2017: Kocham dzieło Ducha Świętego: spotkania z katechizmem Kościoła katolickiego, Gaudium, Lublin, ISBN 978-83-7548-275-1.
Przypisy
- ↑ Stanisław Budzik, [w:] baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2018-09-02] .
- ↑ a b c d e f g h i Nota biograficzna Stanisława Budzika na stronie archidiecezji lubelskiej. archidiecezjalubelska.pl. [dostęp 2017-02-27].
- ↑ a b c d e f g h i Nowy sekretarz generalny Episkopatu Polski. episkopat.pl (arch.), 2007-06-16. [dostęp 2013-07-13].
- ↑ a b Stanisław Budzik. catholic-hierarchy.org. [dostęp 2021-01-30].
- ↑ Nota biograficzna Stanisława Budzika na stronie Archiwum Diecezjalnego w Tarnowie. archiwum.diecezja.tarnow.pl (arch.), 2008-01-16. [dostęp 2013-07-13].
- ↑ Nomina di Ausiliare di Tarnów (Polonia). press.vatican.va, 2004-02-24. [dostęp 2017-02-27]. (wł.).
- ↑ Ks. Stanisław Budzik biskupem pomocniczym diecezji tarnowskiej (sylwetka). ekai.pl (arch.), 2004-02-24. [dostęp 2019-02-22].
- ↑ Nomina dell’Arcivescovo di Lublin (Polonia). press.vatican.va, 2011-09-26. [dostęp 2014-05-04]. (wł.).
- ↑ Komunikat Nuncjatury: Bp Budzik ordynariuszem lubelskim. episkopat.pl (arch.), 2011-09-26. [dostęp 2013-07-13].
- ↑ Ingres nowego metropolity lubelskiego. ekai.pl (arch.), 2011-10-22. [dostęp 2017-02-27].
- ↑ Wielki Kanclerz. kul.pl. [dostęp 2013-07-13].
- ↑ Abp Budzik: wszyscy i wciąż potrzebujemy nawrócenia. ekai.pl (arch.), 2012-06-29. [dostęp 2019-02-22].
- ↑ Arcybiskup Stanisław Budzik podpisał dekret zwołujący III Synod Archidiecezji Lubelskiej. synodlublin.pl. [dostęp 2021-09-29].
- ↑ Zmiany personalne w strukturach Episkopatu Polski. ekai.pl (arch.), 2004-10-22. [dostęp 2019-02-22].
- ↑ A. Wojtas: Bp Adam Szal – nowym delegatem Episkopatu ds. Ruchu Światło-Życie. oaza.pl, 2007-10-03. [dostęp 2012-12-25].
- ↑ Bp Stanisław Budzik nowym sekretarzem generalnym Episkopatu Polski. ekai.pl (arch.), 2007-06-16. [dostęp 2019-02-22].
- ↑ a b Nowy sekretarz generalny Episkopatu Polski rozpoczął dziś urzędowanie. ekai.pl (arch.), 2007-08-08. [dostęp 2017-02-27].
- ↑ Bp Polak przejął urząd sekretarza generalnego KEP. ekai.pl (arch.), 2011-11-10. [dostęp 2017-02-27].
- ↑ Biskup Stanisław Budzik – metropolitą lubelskim (rozszerzona). episkopat.pl (arch.), 2011-09-26. [dostęp 2013-07-13].
- ↑ a b Biskup Stanisław Budzik metropolitą lubelskim. ekai.pl (arch.), 2011-09-26. [dostęp 2017-02-27].
- ↑ Ostatni krok ku pojednaniu narodów (audio). jmichalik.episkopat.pl (arch.). [dostęp 2019-02-22].
- ↑ Nominacja bp. Stanisława Budzika na przewodniczącego Kościelnej Komisji Konkordatowej. episkopat.pl (arch.), 2010-06-21. [dostęp 2013-07-13].
- ↑ Biskup Artur Miziński – nowym przewodniczącym Kościelnej Komisji Konkordatowej. nuncjatura.pl, 2018-04-12. [dostęp 2018-05-22].
- ↑ Bp Miziński nowym przewodniczącym Kościelnej Komisji Konkordatowej. episkopat.pl, 2018-05-04. [dostęp 2018-05-22].
- ↑ Owocne obrady Konferencji Episkopatu. ekai.pl (arch.), 2011-03-17. s. 3. [dostęp 2017-02-27].
- ↑ Nowi członkowie Rady Stałej Konferencji Episkopatu. ekai.pl (arch.), 2012-10-03. [dostęp 2017-02-27].
- ↑ Wybory 393. Zebrania Plenarnego KEP. episkopat.pl, 2022-10-12. [dostęp 2022-10-14].
- ↑ Episkopat: nowi członkowie komisji i rad oraz delegaci krajowi. ekai.pl (arch.), 2014-10-09. [dostęp 2019-02-22].
- ↑ Wybory 383. Zebrania Plenarnego KEP. episkopat.pl, 2019-06-13. [dostęp 2019-06-15].
- ↑ Biskupi dokonali wyborów do gremiów Episkopatu i instytucji kościelnych. episkopat.pl, 2019-10-08. [dostęp 2020-04-02].
- ↑ Abp Marek Jędraszewski – współprzewodniczącym Komisji Wspólnej Przedstawicieli Rządu RP i KEP. episkopat.pl, 2020-08-27. [dostęp 2020-08-28].
- ↑ Wybory 394. Zebrania Plenarnego KEP. episkopat.pl, 2023-03-14. [dostęp 2023-03-24].
- ↑ Nomina di Membri della Congregazione per l’Educazione Cattolica. press.vatican.va, 2021-09-29. [dostęp 2021-09-29]. (wł.).
- ↑ Arcybiskup Stanisław Budzik – członkiem Kongregacji ds. Edukacji Katolickiej. archidiecezjalubelska.pl. [dostęp 2023-02-19].
- ↑ Nomina di Membri del Dicastero per la Cultura e l’Educazione. press.vatican.va, 2023-02-18. [dostęp 2023-02-18]. (wł.).
- ↑ Kard. Nycz, abp Budzik i bp Florczyk – członkami Dykasterii Kultury i Edukacji. episkopat.pl, 2023-02-18. [dostęp 2023-02-19].
- ↑ Abp Budzik doktorem honoris causa UP w Lublinie. ekai.pl, 2020-01-23. [dostęp 2020-01-24].
- ↑ Abp Budzik laureatem nagrody literackiej im. Łobodowskiego. ekai.pl, 2019-10-11. [dostęp 2020-01-24].
Linki zewnętrzne
- Nota biograficzna Stanisława Budzika na stronie archidiecezji lubelskiej. [dostęp 2017-02-27].
- Nota biograficzna Stanisława Budzika na stronie diecezji tarnowskiej. [dostęp 2019-05-20].
- Nota biograficzna Stanisława Budzika w Archiwum Diecezjalnym w Tarnowie (arch.). [dostęp 2013-07-13].
- Stanisław Budzik na stronie Konferencji Episkopatu Polski [dostęp 2016-09-22].
- Stanisław Budzik [online], catholic-hierarchy.org [dostęp 2010-10-21] (ang.).
- Stanisław Budzik, [w:] baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2012-12-26] .
- p
- d
- e
Biskupi diecezjalni |
|
---|---|
Biskupi pomocniczy |
|
- p
- d
- e
Biskupi diecezjalni |
|
---|---|
Biskupi pomocniczy |
|
- p
- d
- e
Przewodniczący |
|
---|---|
Zastępcy przewodniczącego |
|
Sekretarze generalni |
|
- p
- d
- e
- p
- d
- e
|
- PWN: 5045374
- identyfikator osoby w serwisie „Nauka Polska”: 29791