Sieć Obywatelska Watchdog Polska
![]() | |
Państwo |
|
---|---|
Siedziba | Warszawa |
Data założenia | 2003 |
Rodzaj stowarzyszenia | |
Prezes Zarządu | Szymon Osowski |
Nr KRS | 0000181348 |
Data rejestracji | 2003 |
Położenie na mapie Warszawy ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
Położenie na mapie województwa mazowieckiego ![]() | |
52,198194°N 21,020743°E/52,198194 21,020743 | |
Strona internetowa |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5f/Budynek_przy_ul._Ursynowskiej_22_w_Warszawie_2021.jpg/220px-Budynek_przy_ul._Ursynowskiej_22_w_Warszawie_2021.jpg)
Sieć Obywatelska Watchdog Polska (założone jako Stowarzyszenie Liderów Lokalnych Grup Obywatelskich[1]) – utworzone 28 września 2003 roku polskie stowarzyszenie prowadzące działalność strażniczą. Organizacja zajmuje się m.in. dostępem do informacji publicznej[2] i udzielaniem pomocy prawnej na ten temat[3]. Od 2006 prowadzi portal informacjapubliczna.org (Pozarządowe Centrum Dostępu do Informacji Publicznej)[4].
Historia
Stowarzyszenie Liderów Lokalnych Grup Obywatelskich zostało założone 28 września 2003 roku (Międzynarodowy Dzień Prawa do Informacji) przez grupę 15 absolwentów kursu prowadzonego przez Fundację im. Stefana Batorego w ramach programu "Przeciw korupcji"[5][6].
Od 2009 roku Stowarzyszenie posiada status organizacji pożytku publicznego[7].
W 2012 roku Stowarzyszenie Liderów Lokalnych Grup Obywatelskich zmieniło nazwę na Sieć Obywatelska Watchdog Polska[8].
W 2023 roku Stowarzyszenie składa się z 62 członków zwyczajnych, w tym jednego członka zawieszonego oraz trzech członków wspierających[9].
Misja stowarzyszenia
Z Raportu na 15-lecie Watchdog Polska[10]:
„Chcemy, aby obywatele* korzystali ze swoich praw, czyli:
- pytali o ważne dla nich sprawy – dotyczące zdrowia, edukacji, ochrony środowiska czy zagospodarowania przestrzennego, za które odpowiedzialne są instytucje publiczne;
- znali swoje prawa zawarte w Konstytucji, ustawach oraz statutach gmin i sołectw, zwłaszcza te, które dotyczą przekazywania władzom swoich oczekiwań i kształtowania swojego otoczenia, włączając w to wydatkowanie środków publicznych i tworzenie prawa;
- chcieli i umieli egzekwować swoje prawa, współpracując na równych zasadach z władzami, organizując się, kontrolując władze, skarżąc i korzystając z gwarantowanych wolności.
Chcemy, aby władze publiczne i inne zobowiązane podmioty realizowały prawo. Interesują nas szczególnie prawa związane z:
- udostępnianiem informacji publicznej i poddawaniem się przez władzę kontroli społecznej;
- prawidłowym zarządzaniem środkami publicznymi;
- wykorzystywaniem instrumentów wpływania obywateli na realizowaną politykę i decydowania o swoim najbliższym otoczeniu”.
* słowa „obywatel” używamy umownie – w naszym rozumieniu dotyczy ono wszystkich kobiet i wszystkich mężczyzn, niezależnie od formalnego posiadania obywatelstwa.
Działania
W ramach swoich działań Stowarzyszenie:
- uczy o prawach oraz o tym, jak być watchdogiem. Robi to na wiele sposób – poprzez dedykowaną stronę: informacjapubliczna.org[11], a także organizując spotkania w całej Polsce.
- sprawuje codzienną kontrolę obywatelską poprzez składanie wniosków o informację publiczną i pytanie o tematy pojawiające się w publicznej debacie i budzące zainteresowanie mediów.
- monitoruje wybrane obszary życia publicznego. Przykładem takiego działania jest monitoring jawności nagród w samorządach czy monitoring szpitali pod kątem obowiązku publikowania protokołów z kontroli.
- inicjuje sprawy sądowe. Jeśli instytucja zobowiązana do odpowiedzi na wniosek o informację publiczną nie realizuje go, Stowarzyszenie wkracza na drogę sądową.
- prowadzi bezpłatne poradnictwo prawne, udzielając rocznie ok. 2000 porad prawnych z zakresu dostępu do informacji publicznej, funduszu sołeckiego i regulacji dotyczących wpływania na decyzje rządzących, zarówno na poziomie centralnym jak i lokalnym[12].
- organizuje obchody Międzynarodowego Dnia Powszechnego Dostępu do Informacji.
Struktura organizacyjna Stowarzyszenia:[13]
I. Władze Stowarzyszenia:
- Walne Zebranie Członków
- Zarząd Stowarzyszenia
- Komisja Rewizyjna
II. Komisja Etyki
III. Biuro Stowarzyszenia
Ważne sprawy sądowe
W ciągu 15 lat swojej działalności Sieć Obywatelska Watchdog Polska uczestniczyła w około 650 sprawach sądowych dotyczących prawa do informacji. Niektóre z nich miały przełomowe znaczenie, poniżej lista ważnych spraw sądowych Sieci Obywatelskiej Watchdog Polska.
- Jawność danych dotyczących nazwisk zleceniobiorców instytucji publicznych (Wyrok SN z 8 listopada 2012, I CSK 190/12)[14]
- Prawo do sądu w sprawach o dostęp do informacji publicznej (Postanowienie składu Siedmiu Sędziów NSA z 21 marca 2016, I OPS 3/15)[15]
- Stwierdzenie niekonstytucyjności artykułu ustawy o dostępie do informacji publicznej wprowadzonego w 2011 w sposób niezgodny z zasadami legislacji (wyrok TK z 18 kwietnia 2012, K 33/11)[16]
- Jawność działalności partii politycznych (Wyrok NSA z 18 grudnia 2014, I OSK 611/14)[17]
- Tarcza antykorupcyjna (Wyrok NSA z 17 czerwca 2011, I OSK 491/11)[18]
- Jawność procesu legislacyjnego, czyli o projekcie ustawy o Trybunale Konstytucyjnym (wyrok NSA z 10 stycznia 2014, I OSK 2213/13)[19]
- Jak nie przeprowadzać konsultacji z mieszkańcami (wyrok NSA z 5 listopada 2015, II OSK 518/14)[20]
- Imiona i nazwiska osób uczestniczących w zebraniu wiejskim (wyrok NSA z 6 grudnia 2012, I OSK 2021/12)[21]
- Polski Związek Piłki Nożnej nie może lekceważyć obowiązków jawnego działania. O transparentnym działaniu tych, którzy korzystają z pieniędzy publicznych (postanowienie NSA z 26 lipca 2012, I OZ 524/12)[22]
- Jawne wynagrodzenia członków gabinetu politycznego ministra (wyrok NSA z 20 maja 2016, I OSK 3238/14)[23]
- Jawność konkursów publicznych (wyrok WSA w Warszawie z 11 grudnia 2012, II SAB/Wa 395/12)[24]
- Nagrania z kamer straży marszałkowskiej sprzed sejmu jawne (Wyrok NSA z 22 października 2019)[25]
Źródła finansowania
Działania Stowarzyszenia finansowane są z następujących rodzajów źródeł:
- 1% podatku od podatników
- darowizny od osób fizycznych i przedsiębiorców
- składki członkowskie
- działalność gospodarcza
- dotacje od polskich i zagranicznych fundacji prywatnych
- międzynarodowe i zagraniczne środki publiczne
Z dokładnymi kwotami pochodzącymi z poszczególnych źródeł można zapoznać się w Biuletynie Informacji Publicznej Stowarzyszenia[26].
Ze względu na stale prowadzoną kontrolę instytucji publicznych, Stowarzyszenie nie stara się o dotacje rządowe ani samorządowe.
Publikacje
- Szymon Osowski, „Nadużywanie” prawa do informacji – analiza krytyczna[27].
- Mateusz Bogucki, Szymon Osowski, Analiza aktów wydanych przez Samorządowe Kolegia Odwoławcze[28].
- Szymon Osowski,„Dokument wewnętrzny” krytyczna analiza orzecznictwa sądów administracyjnych w zakresie określania niedostępnej „strefy wewnętrznej” w działaniach administracji[29].
- Mateusz Bogucki, Szymon Osowski, Analiza funkcjonowania przepisów karnych-art. 23 ustawy o dostępie do informacji publicznej[30].
- Szymon Osowski, Informacja publiczna przetworzona jako ograniczenie prawa do informacji publicznej.
- Krzysztof Izdebski, Granice jawności. Orzecznictwo w sprawie ograniczeń wynikających z innych ustaw[31].
- Krzysztof Izdebski, Międzynarodowe standardy jawności. Wybrane polskie propozycje zmian w zakresie prawa do informacji na tle międzynarodowych rozwiązań[32].
- Glosy wybranych orzeczeń dotyczących prawa do informacji, pod redakcją Szymona Osowskiego i Bartosza Wilka[33].
- Glosy wybranych orzeczeń dotyczących prawa do informacji II, pod redakcją Bartosza Wilka[34].
- Paula Kłucińska, Przejrzystość konsultacji w ramach procesu Universal Periodic Review (UPR)[35].
- Prawa są do używania. Przewodnik dla tych, którzy chcą mieć wpływ na to, co się dzieje w gminie[36].
- Karol Mojkowski, Zdrowe zęby demokracji. Lokalne doświadczenia kontroli obywatelskiej[37].
- Martyna Bójko, Roksana Maślankiewicz, Psychiatria dzieci i młodzieży. Raport[38].
Przypisy
- ↑ Stowarzyszenie Sieć Obywatelska Watchdog Polska. www.siecobywatelska.pl. [dostęp 2019-01-14].
- ↑ informacjapubliczna.org. 2018-10-23. [dostęp 2019-01-14].
- ↑ porady.siecobywatelska.pl. 2019-01-11. [dostęp 2019-01-14].
- ↑ O nas. informacjapubliczna.org. [dostęp 2019-01-14].
- ↑ https://bip.siecobywatelska.pl/userfiles/file/Protokoly%20WZCC/BIPprotok%C3%B3%C5%82%202003.pdf
- ↑ Przeciw korupcji - Fundacja im. Stefana Batorego [online], batory.org.pl [dostęp 2024-04-25] (pol.).
- ↑ BIP Stowarzyszenia Sieć Obywatelska - Watchdog Polska - Biuletyn Informacji Publicznej Stowarzyszenia Sieć Obywatelska - Watchdog Polska [online], bip.siecobywatelska.pl [dostęp 2023-02-12] .
- ↑ https://bip.siecobywatelska.pl/userfiles/file/Protokoly%20WZCC/BIPprotok%C3%B3%C5%82%202012.pdf
- ↑ BIP Stowarzyszenia Sieć Obywatelska - Watchdog Polska - Walne Zebranie Członków i Członkiń [online], bip.siecobywatelska.pl [dostęp 2024-01-19] .
- ↑ https://siecobywatelska.pl/wp-content/uploads/2019/03/15_lat_watchdog_polska.pdf
- ↑ InformacjaPubliczna.org – wszystko o dostępie do informacji publicznej [online], InformacjaPubliczna.org [dostęp 2020-01-29] (pol.).
- ↑ Poradnia [online], porady.siecobywatelska.pl [dostęp 2020-01-29] .
- ↑ BIP Stowarzyszenia Sieć Obywatelska – Watchdog Polska – Struktura organizacyjna [online], bip.siecobywatelska.pl [dostęp 2020-01-29] .
- ↑ Co się wydarzyło w Sądzie Najwyższym i dlaczego to jest ważne! [online], InformacjaPubliczna.org [dostęp 2020-01-29] (pol.).
- ↑ Czy prawo do informacji jest zagrożone? Zamiast chronić nasze prawa, sędziowie NSA zastanawiają się nad ich poważnym ograniczeniem [online], InformacjaPubliczna.org [dostęp 2020-01-29] (pol.).
- ↑ Wyborcza.pl [online], wyborcza.pl [dostęp 2020-01-29] .
- ↑ Czego uczą się partie po przegranych sprawach sądowych? [online], InformacjaPubliczna.org [dostęp 2020-01-29] (pol.).
- ↑ Ujawniono informacje o Tarczy Antykorupcyjnej – oświadczenie AKOP [online], InformacjaPubliczna.org [dostęp 2020-01-29] (pol.).
- ↑ Trybunał Konstytucyjny też musi być transparentny [online], InformacjaPubliczna.org [dostęp 2020-01-29] (pol.).
- ↑ Konsultacje z mieszkańcami to nie plebiscyt [online], Sieć Obywatelska Watchdog, 18 stycznia 2016 [dostęp 2020-01-29] (pol.).
- ↑ Listy obecności z zebrań wiejskich są jawne [online], InformacjaPubliczna.org [dostęp 2020-01-29] (pol.).
- ↑ Sieć Obywatelska Watchdog Polska vs. PZPN 3:1 [online], Sieć Obywatelska Watchdog, 4 grudnia 2017 [dostęp 2020-01-29] (pol.).
- ↑ NSA – Wynagrodzenie gabinetu politycznego jest jawne [online], Sieć Obywatelska Watchdog, 1 czerwca 2016 [dostęp 2020-01-29] (pol.).
- ↑ 11 stycznia 2013 roku – tym razem cztery sprawy z oporem materii [online], InformacjaPubliczna.org [dostęp 2020-01-29] (pol.).
- ↑ Nagrania z kamer przed Sejmem jawne – orzekł NSA [online], Sieć Obywatelska Watchdog, 22 października 2019 [dostęp 2020-01-29] (pol.).
- ↑ BIP Stowarzyszenia Sieć Obywatelska – Watchdog Polska – Biuletyn Informacji Publicznej Stowarzyszenia Sieć Obywatelska – Watchdog Polska [online], bip.siecobywatelska.pl [dostęp 2020-01-29] .
- ↑ https://informacjapubliczna.org/wp-content/uploads/naduzywanie2.pdf
- ↑ https://informacjapubliczna.org/wp-content/uploads/Analiza-SKO.pdf
- ↑ https://informacjapubliczna.org/wp-content/uploads/dokument_wewnetrzny3.pdf
- ↑ https://informacjapubliczna.org/wp-content/uploads/Analiza-przepis%C3%B3w-karnych.pdf
- ↑ https://informacjapubliczna.org/wp-content/uploads/Granice-jawno%C5%9Bci.pdf
- ↑ https://informacjapubliczna.org/wp-content/uploads/M-narodowe-standardy.pdf
- ↑ https://informacjapubliczna.org/wp-content/uploads/glosa-4.pdf
- ↑ https://siecobywatelska.pl/wp-content/uploads/2019/09/GlosaII.pdf
- ↑ https://informacjapubliczna.org/wp-content/uploads/SOWP-UPR-.pdf
- ↑ https://informacjapubliczna.org/wp-content/uploads/PRAWA_DO_UZYWANIA.pdf
- ↑ https://siecobywatelska.pl/wp-content/uploads/2015/07/Zdrowe-zeby-demokracji_B5_calosc_pojedyncze1.pdf
- ↑ https://siecobywatelska.pl/wp-content/uploads/2019/05/raport_psychiatria_watchdog.pdf
Linki zewnętrzne
![]() | Zobacz wiadomość w serwisie Wikinews pt. Sieć Obywatelska Watchdog Polska organizuje zjazd fanów jawności |
- Oficjalna strona Sieci Obywatelskiej Watchdog Polska. [dostęp 2019-01-13].
- Tomasz Kwaśniewski: Niech minister pokaże kalendarz. wyborcza.pl, 2014-09-24. [dostęp 2019-01-13].
- Mira Suchodolska: Sieć Obywatelska Watchdog. Kim są „wściekłe psy stróżujące”?. gazetaprawna.pl, 2016-02-27. [dostęp 2019-01-13].