Puchar Gordona Bennetta (balonowy)
![]() | Ten artykuł dotyczy pucharu balonowego. Zobacz też: inne znaczenia tego pojęcia. |
![]() Puchar Gordona Bennetta wręczony po raz pierwszy w 1906 | |||
Dyscyplina | Baloniarstwo | ||
---|---|---|---|
Organizator rozgrywek | |||
Zwycięzcy | |||
Pierwszy zwycięzca |
| ||
Obecny zwycięzca |
| ||
Najwięcej zwycięstw |
| ||
| |||
Strona internetowa |
Puchar Gordona Bennetta (ang. Gordon Bennett Cup, fr. Coupe Aéronautique Gordon Bennett) – Międzynarodowe Zawody Balonów Wolnych.
Historia
Po raz pierwszy zostały zorganizowane przez Amerykanina, wydawcę, milionera i entuzjastę sportów ekstremalnych Jamesa Gordona Bennetta w 1906 w Paryżu. Z przekazanej przez niego kwoty 50 000 franków szwajcarskich, za 1/4 zakupiono puchar, a 3/4 zostało rozdzielone dla zwycięskich załóg. Aby wystartować w zawodach należało spełniać warunki regulaminu w tym[1]:
- balony o pojemności 2200m³
- używanie jednego gazu nośnego
- zwycięstwo po uzyskaniu najdalszej odległości od miejsca startu do lądowania
- jeżeli dojdzie do wodowania, balon musi być odholowany przez pilotów do brzegu
- w przypadku uzyskania równej odległości liczona będzie prędkość
- zawody są coroczne i minimalna liczba uczestników to trzy
- z jednego państwa można wystawić maksymalnie trzy załogi
- puchar po trzykrotnym zdobyciu przechodzi na własność zwycięzców
- kolejne zawody są organizowane w kraju zwycięzcy
W pierwszych zawodach wzięło udział 16 załóg i 250 000 widzów. Zwycięzcą pierwszych zawodów zorganizowanych w 1906 w Paryżu był Amerykanin Frank Purdy Lahm, który wraz z Henrym Jerseyem przeleciał 641,1 km w czasie 22h i 15 minut, do północno-wschodniego wybrzeża Anglii. W drugich zawodach zwycięstwo odniosła załoga niemiecka. W trzecich zawodach wystartowały już 23 balony w Berlinie. Doszło również do pierwszego niebezpiecznego incydentu jakim było pęknięcie czaszy balonu amerykańskiej załogi „Conqueror”. Dzięki utworzeniu się z rozdartej powłoki spadochronu, kosz opadł na ziemię na tyle powoli, że załoga nie doznała kontuzji. Dodatkowo hiszpański balon „Herera” uległ wypadkowi przez uszkodzenie rozrywacza, a trzy balony musiano wyławiać z Morza Północnego. Zwyciężyła załoga Szwajcarska[2].
W latach 1909–1910 dwukrotnie zwyciężali Amerykanie, w 1911 roku – Niemcy. W 1912 roku w Stuttgarcie ustanowiono rekord zasięgu lotu balonem (pobity w 2005 roku) - francuska załoga przeleciała 2191 km w ciągu 45 godzin i 42 minut docierając w okolice Riazania w Rosji. Po przerwie spowodowanej I wojną światową, zawody były prowadzone corocznie do wybuchu II wojny światowej. Wyjątek stanowił 1931 rok, kiedy zawody w USA się nie odbyły z powodu zbyt małej ilości zawodników. (wysokie koszty podróży). W 1920 roku Belg Demuyter zwyciężył zawody, a w 1921 roku podczas startu jeden z żołnierzy trzymający balon nie puścił liny i został porwany. Pilot balonu zdołał wciągnąć żołnierza na pokład balonu, ale przez dodatkowe obciążenie nie zdołano obronić tytułu. W 1923 roku w Brukseli tragicznie zginęło pięciu pilotów i zniszczone zostały trzy balony: amerykański, hiszpański i szwajcarski. W okresie międzywojennym Puchar Gordona Bennetta zdobywały na własność ekipy trzech państw: pierwszy w roku 1924 – Belgia dzięki sukcesom Ernesta Demuytera, następne dwukrotnie Stany Zjednoczone, a w roku 1935 Polska[2].
W 1939 roku organizatorem kolejnych zawodów miała być Polska, a zaplanowano je na 3 września we Lwowie (protektorat nad nimi objął i ufundował pierwszą nagrodę prezydent RP Ignacy Mościcki)[3][4], lecz wybuch wojny uniemożliwił ich przeprowadzenie. Po wojnie zawody zostały wznowione dopiero w 1983 r. w Paryżu, a zdobywcami pucharu zostali wtedy Polacy: Stefan Makné oraz Ireneusz Cieślak[5].
W roku 2005, podczas zawodów w Albuquerque, belgijska załoga Robert Berben i Benoît Siméons pobiła dotychczasowy rekord, przelatując balonem 3400,39 km do St. Michel de Squatec koło Quebec w Kanadzie.
W 1908 r. szwajcarska załoga Theodor Schaeck i Emil Messner ustanowiła rekord czasu lotu balonem 73 h 1 min. Rekord ten został pobity dopiero w 1995 r. przez załogę niemiecką Wilhelm Eimers i Bernd Landsmann, która uzyskała czas 92:11 h.
Po wojnie dwukrotnie zdobyła puchar na własność ekipa Austrii (w latach 1987 i 1990) oraz Francji (w latach 2003 i 2013). Utarł się zwyczaj, że zdobywca Pucharu fundował następny i zawody były kontynuowane.
Zawodnikiem, który najwięcej razy zdobył Puchar Gordona Bennetta jest Francuz Vincent Leÿs. Udało mu się tego dokonać dziewięć razy. Pierwszy swój Puchar zdobył w 1997 r., a ostatni w roku 2017.
Podczas Międzynarodowych Zawodów Balonów Wolnych ekipa polska sześciokrotnie (w latach: 1933, 1934, 1935, 1938, 1983, 2018) zdobyła Puchar Gordona Bennetta.
Zwycięzcy
Z tym tematem związana jest kategoria: Zdobywcy balonowego Pucharu Gordona Bennetta.
Poniższa tabela przedstawia zwycięzców poszczególnych zawodów wraz z osiągniętymi wynikami[6].
UWAGA: Oznaczenie rekordu długości lotu oraz czasu przelotu zaznaczone jest następująco:
REKORD |
1906-1939
Edycja | Data | Miejsce zawodów | Załoga | Kraj | Balon | Czas lotu [h] | Odległość [km] |
---|---|---|---|---|---|---|---|
1 | 30.09.1906 | Paryż (Francja) | Frank Purdy Lahm, Henry Hersey | ![]() | United States | 22:15 | 641,10 |
2 | 21.10.1907 | Saint Louis (Stany Zjednoczone) | Oskar Erbslöh, Henry Helm Clayton | ![]() | Pommern | 40:00 | 1403,55 |
3 | 11.10.1908 | Berlin (Niemcy) | Theodor Schaeck, Emil Messner | ![]() | Helvetia | 73:01 | 1190,00 |
4 | 3.10.1909 | Zurych (Szwajcaria) | Edgar W. Mix, Andre Roussel | ![]() | America II | 35:07 | 1121,11 |
5 | 17.10.1910 | Saint Louis (Stany Zjednoczone) | Alan Ramsay Hawley, Augustus Post | ![]() | America II | 44:25 | 1887,60 |
6 | 5.10.1911 | Kansas City (Stany Zjednoczone) | Hans Gericke, Otto Duncker | ![]() | Berlin II | 12:28 | 757,84 |
7 | 27.10.1912 | Stuttgart (Niemcy) | Maurice Bienaimé, René Rumpelmayer | ![]() | La Picardie | 45:42 | 2191,00 |
8 | 12.10.1913 | Paryż (Francja) | Ralph Hazlett Upson, Ralph Albion Drury Preston | ![]() | Goodyear | 43:30 | 618,00 |
9 | 23.10.1920 | Birmingham (Stany Zjednoczone) | Ernest Demuyter, Mathieu Labrousse | ![]() | Belgica | 40:15 | 1769,00 |
10 | 18.09.1921 | Bruksela (Belgia) | Paul Armbruster, Louis Ansermier | ![]() | Zurych | 27:24 | 766,00 |
11 | 6.08.1922 | Genewa (Szwajcaria) | Ernest Demuyter, Alexander Veenstra | ![]() | Belgica | 25:49 | 1372,10 |
12 | 23.09.1923 | Bruksela (Belgia) | Ernest Demuyter, Leon Coeckelbergh | ![]() | Belgica | 21:00 | 1155,00 |
13 | 15.06.1924 | Bruksela (Belgia) | Ernest Demuyter, Leon Coeckelbergh | ![]() | Belgica | 43:16 | 714,00 |
14 | 7.06.1925 | Bruksela (Belgia) | Alexander Veenstra, Philippe Quersin | ![]() | Prince Leopold | 47:30 | 1345,00 |
15 | 30.05.1926 | Antwerpia (Belgia) | Ward Tunte van Orman, Walter W. Morton | ![]() | Goodyear III | 16:37 | 864,00 |
16 | 10.09.1927 | Detroit (Stany Zjednoczone) | Edward J. Hill, Arthur G. Schlosser | ![]() | Detroit | 48:00 | 1198,00 |
17 | 30.06.1928 | Detroit (Stany Zjednoczone) | William Elsworth Kepner, William Olmstead Eareckson | ![]() | US Army | 48:00 | 740,80 |
18 | 28.09.1929 | Saint Louis (Stany Zjednoczone) | Ward Tunte van Orman, Alan L. McCracken | ![]() | Goodyear VIII | 24:00 | 548,94 |
19 | 1.09.1930 | Cleveland (Stany Zjednoczone) | Ward Tunte van Orman, Alan L. McCracken | ![]() | Goodyear VIII | 27:56 | 872,00 |
20 | 25.09.1932 | Bazylea (Szwajcaria) | Thomas G.W. Settle, Wilfred Bushnell | ![]() | US Navy | 41:20 | 1550,00 |
21 | 2.09.1933 | Chicago (Stany Zjednoczone) | Franciszek Hynek, Zbigniew Burzyński | ![]() | SP-ADS Kościuszko | 38:32 | 1361,00 |
22 | 23.09.1934 | Warszawa (Polska) | Franciszek Hynek, Władysław Pomaski | ![]() | SP-ADS Kościuszko | 44:48 | 1333,00 |
23 | 16.09.1935 | Warszawa (Polska) | Zbigniew Burzyński, Władysław Wysocki | ![]() | SP-AMY Polonia II | 57:54 | 1650,47 |
24 | 30.08.1936 | Warszawa (Polska) | Ernest Demuyter, Pierre Hoffmans | ![]() | OO-BFM Belgica | 46:24 | 1715,80 |
25 | 20.06.1937 | Bruksela (Belgia) | Ernest Demuyter, Pierre Hoffmans | ![]() | OO-BFM Belgica | 46:15 | 1396,00 |
26 | 11.09.1938 | Liège (Belgia) | Antoni Janusz, Franciszek Janik | ![]() | SP-BCU LOPP | 37:47 | 1692,00 |
-- | 3.09.1939 | Lwów (Polska) | Zawody nie odbyły się z powodu wybuchu II wojny światowej |
1983-2000
Edycja | Data | Miejsce zawodów | Załoga | Kraj | Balon | Czas lotu [h] | Odległość [km] |
---|---|---|---|---|---|---|---|
27 | 1.07.1983 | Paryż (Francja) | Stefan Makné, Ireneusz Cieślak | ![]() | SP-BZO Polonez | 36:00 | 690,00 |
28 | 13.10.1984 | Zurych (Szwajcaria) | Karl Spenger, Martin Messner | ![]() | HB-BFC Jura | 43:08 | 793,00 |
29 | 28.09.1985 | Genewa (Szwajcaria) | Josef Starkbaum, Gert Scholz | ![]() | HB-BBL Volksbank | 21:09 | 342,00 |
30 | 18.10.1986 | Salzburg (Austria) | Josef Starkbaum, Gert Scholz | ![]() | HB-BBL Volksbank | 19:11 | 272,43 |
31 | 3.10.1987 | Seefeld in Tirol (Austria) | Josef Starkbaum, Gert Scholz | ![]() | HB-BBL Volksbank | 32:16 | 852,00 |
32 | 23.10.1988 | Bregenz (Austria) | Josef Starkbaum, Gert Scholz | ![]() | OE-PZS Polarstern | 41:09 | 1110,90 |
33 | 16.09.1989 | Lech (Austria) | Josef Starkbaum, Gert Scholz | ![]() | OE-PZS Polarstern | 37:33 | 911,20 |
34 | 2.09.1990 | Lech (Austria) | Josef Starkbaum, Gert Scholz | ![]() | OE-PZS Polarstern | 33:20 | 692,50 |
35 | 21.09.1991 | Lech (Austria) | Volker Kuinke, Jürgen Schubert | ![]() | D-EUREGIO | 44:18 | 1039,40 |
36 | 19.09.1992 | Stuttgart (Niemcy) | David Levin, James Herschend | ![]() | D-ASPEN | 45:36 | 964,19 |
37 | 4.10.1993 | Albuquerque (Stany Zjednoczone) | Josef Starkbaum, Rainer Röhsler | ![]() | OE-PZS Polarstern | 59:29 | 1832,00 |
38 | 18.09.1994 | Lech (Austria) | Karl Spenger, Christian Stoll | ![]() | HB-BZH Stadt Wil | 31:01 | 825,14 |
39 | 9.09.1995 | Wil (Szwajcaria) | Wilhelm Eimers, Bernd Landsmann | ![]() | D-OCOL Columbus II | 92:11 | 1628,10 |
40 | 28.09.1996 | Warstein (Niemcy) | Wilhelm Eimers, Bernd Landsmann | ![]() | D-OCOL Columbus II | 72:01 | 1286,90 |
41 | 7.09.1997 | Warstein (Niemcy) | Vincent Leÿs, Jean François Leÿs | ![]() | F-PPSE Le Petit Prince | 45:30 | 1732,50 |
42 | 12.09.1998 | Paryż (Francja) | Zawody nie odbyły się z powodu złych warunków meteorologicznych | ||||
43 | 1.10.1999 | Albuquerque (Stany Zjednoczone) | Phillipe De Cock, Ronny Van Havare | ![]() | D-OCOX Belgica II | 40:15 | 1666,54 |
44 | 9.09.2000 | Saint-Hubert (Belgia) | Wilhelm Eimers, Bernd Landsmann | ![]() | D-OOWE Columbus IV | 70:49 | 795,70 |
od 2001
Edycja | Data | Miejsce zawodów | Załoga | Kraj | Balon | Czas lotu [h] | Odległość [km] |
---|---|---|---|---|---|---|---|
45 | 8.09.2001 | Warstein (Niemcy) | Vincent Leÿs, Jean François Leÿs | ![]() | F-PPSE Le Petit Prince | 77:47 | 1626,60 |
46 | 31.08.2002 | Châtellerault (Francja) | Vincent Leÿs, Jean François Leÿs | ![]() | F-PPSE Le Petit Prince | 69:59 | 1282,30 |
47 | 14.09.2003 | Arc-et-Senans (Francja) | Vincent Leÿs, Jean François Leÿs | ![]() | F-PPSE Le Petit Prince | 53:42 | 1596,50 |
48 | 29.08.2004 | Thionville (Francja) | Richard Abruzzo, Carol Rymer Davis | ![]() | N96YD Zero Gravity | 52:52 | 1803,36 |
49 | 1.10.2005 | Albuquerque (Stany Zjednoczone) | Robert Berben, Benoît Siméons | ![]() | N6326T | 65:20 | 3400,39 |
50 | 9.09.2006 | Waasmunster (Belgia) | Philippe De Cock, Ronny Van Havere | ![]() | D-OCOX Belgica II | 66:53 | 2449,60 |
51 | 15.09.2007 | Bruksela (Belgia) | Zawody nie odbyły się | ||||
52 | 7.10.2008 | Albuquerque (Stany Zjednoczone) | David Hempleman-Adams, Jonathan Mason | ![]() | N4054N Lady Luck | 74:12 | 1768,67 |
53 | 5.09.2009 | Genewa (Szwajcaria) | Sébastien Rolland, Vincent Leÿs | ![]() | F-PPSE Golden Eyes | 85:18 | 1588,29 |
54 | 25.09.2010 | Bristol (Wielka Brytania) | Kurt Frieden, Pascal Witprächtiger | ![]() | HB-QKF MM-Technics | 58:37 | 2434,31 |
55 | 10.09.2011 | Gap-Tallard (Francja) | Sébastien Rolland, Vincent Leÿs | ![]() | F-PPSE | 26:42 | 779,83 |
56 | 31.08.2012 | Ebnat-Kappel (Szwajcaria) | Sébastien Rolland, Vincent Leÿs | ![]() | F-PPGB | 69:02 | 1620,06 |
57 | 24.08.2013 | Grand Nancy-Tomblaine (Francja) | Vincent Leÿs, Christophe Houver | ![]() | F-PPGB | 73:33 | 1402,43 |
58 | 29.08.2014 | Vichy (Francja) | Wilhelm Eimers, Matthias Zenge | ![]() | D-OTLI | 61:35 | 1410,64 |
59 | 28.08.2015 | Pau (Francja) | Kurt Frieden, Pascal Witprächtiger | ![]() | HB-QKF | 68:21 | 2080,80 |
60 | 18.09.2016 | Gladbeck (Niemcy) | Kurt Frieden, Pascal Witprächtiger | ![]() | HB-QKF MM Technics | 58:12 | 1803,40 |
61 | 8.09.2017 | Fribourg (Szwajcaria) | Vincent Leÿs, Christophe Houver | ![]() | F-PPGB | 36:20 | 1836,06 |
62 | 28.09.2018 | Berno (Szwajcaria) | Mateusz Rękas, Jacek Bogdański | ![]() | D-OWBA | 58:28 | 1145,29 |
63[7] | 13.09.2019 | Montbéliard (Francja) | Laurent Sciboz, Nicolas Tieche | ![]() | HB-QRV | 82:03 | 1774,76 |
64 | 21.08.2021 | Toruń (Polska) | Kurt Frieden, Pascal Witprächtiger | ![]() | HB-QKF MM Technics | 85:10 | 1559,68 |
65 | 2.09.2022 | St. Gallen (Szwajcaria) | Wilhelm Eimers, Benjamin Eimers | ![]() | D-OTLI Leonid | 60:45 | 1572,36 |
66 | 5.10.2023 | Albuquerque (Stany Zjednoczone) | Eric Decellieres, Benoit Havret | ![]() | F-PPSE (LE PETIT PRINCE) | 85:43 | 2661,40 |
67 | 12-21.09.2024 | Münster (Niemcy) |
Państwa biorące udział w pucharze
Poniższa tabela przedstawia państwa, które brały udział w pucharze Gordona Bennetta[6][8][9].
Lp. | Państwo | Liczba zwycięstw | Liczba zawodów, do których zostali zgłoszeni reprezentanci |
---|---|---|---|
1 | ![]() | 12 | 63 |
2 | ![]() | 11 | 57 |
3 | ![]() | 10 | 39 |
4 | ![]() | 9 | 60 |
5 | ![]() | 8 | 57 |
6 | ![]() | 7 | 42 |
7 | ![]() | 6 | 34 |
8 | ![]() | 1 | 39 |
9 | ![]() | – | 18 |
10 | ![]() | – | 15 |
11 | ![]() | – | 12 |
12 | ![]() | – | 9 |
13 | ![]() | – | 8 |
14 | ![]() | – | 7 |
15 | ![]() | – | 6 |
16 | ![]() | – | 6 |
17 | ![]() | – | 5 |
18 | ![]() | – | 3 |
19 | ![]() | – | 3 |
20 | ![]() | – | 4 |
21 | ![]() | – | 2 |
22 | ![]() | – | 2 |
23 | ![]() | – | 1 |
24 | ![]() | – | 1 |
Wyniki Polaków
Osobny artykuł: Reprezentacja Polski w Pucharze Gordona Bennetta.
Polska jest reprezentowana w Pucharze Gordona Bennetta od 1932 roku. W tym okresie sześciokrotnie zdobyła puchar.
Galeria trofeów
- Puchar Gordona Bennetta z 1906 roku zdobyty na własność przez Belgię w 1924 roku
- Puchar Gordona Bennetta z 1925 roku zdobyty na własność przez USA w 1928 roku[10]
- Franciszek Hynek z Pucharem Gordona Bennetta z 1933 roku zdobyty na własność przez Polskę w 1935 roku.
- Puchar Gordona Bennetta ufundowany przez „Gazetę Polską”, projektant: Stanisław Szukalski[11]
- Aktualne trofeum Pucharu Gordona Bennetta
- Cztery pierwsze puchary zawodów Gordon Bennetta. Czwarty zdobyty przez Polskę w posiadaniu Aeroklubu Polskiego. Na dole medale wydane z okazji organizacji przez Polskę zawodów w 1934 roku.
Zobacz też
Uwagi
- ↑ Ekipa Belgii zdobyła puchar na własność.
- ↑ Ekipa Stanów Zjednoczonych zdobyła puchar na własność.
- ↑ Ekipa Stanów Zjednoczonych zdobyła po raz drugi puchar na własność.
- ↑ Ekipa Polski zdobyła puchar na własność.
- ↑ Ekipa Austrii zdobyła puchar na własność.
- ↑ Ekipa Austrii zdobyła po raz drugi puchar na własność.
- ↑ Ekipa Francji zdobyła puchar na własność.
- ↑ Ekipa Francji zdobyła po raz drugi puchar na własność.
Przypisy
- ↑ Jerzy Liwiński, Gordon Bennett okresu międzywojennego, s. 82,, „Lotnictwo”, sierpień 2014, ISSN 1732-5323.
- ↑ a b Jerzy Liwiński, Gordon Bennett okresu międzywojennego, s. 83,, „Lotnictwo”, sierpień 2014, ISSN 1732-5323.
- ↑ Gordon-Bennet 1939. „Gazeta Lwowska”, s. 2, 1939, 24 sierpnia, nr 190.
- ↑ Zawody o Puhar Gordon Bennetta. „Gazeta Lwowska”, s. 4, 1939, 27 sierpnia, nr 193.
- ↑ Balony górą. bialo-czerwona.org. [dostęp 2014-09-01]. (pol.).
- ↑ a b Coupe Gordon Bennett – Results. www.fai.org. [dostęp 2014-08-28]. (ang.).
- ↑ 63rd Coupe Aéronautique Gordon Bennett 2019. legends.gordonbennett.aero. [dostęp 2019-09-24].
- ↑ Resultat final. www.gordonbennett2014.org. [dostęp 2015-09-06]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-04)].
- ↑ results-provisional. www.gordonbennett.aero. [dostęp 2015-09-06].
- ↑ GORDON BENNETT BALLOON TROPHY. www.nationalmuseum.af.mil. [dostęp 2014-08-28]. (ang.).
- ↑ Sport. Puchar Gordon-Benneta. „W Służbie Penitencjarnej”. Nr 12, s. 14, 15 października 1936.
Linki zewnętrzne
- Gordon Bennett 2011. gordonbennett2011.org. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-10-24)].
- Gordon Bennett 2012
- Gordon Bennett 2013
- Gordon Bennett 2014
- Gordon Bennett 2019
- Międzynarodowa Federacja Lotnicza
- p
- d
- e
Zawody |
|
---|---|
Zdobywcy pucharu |