Plac Mariacki w Szczecinie
Stare Miasto | |||
![]() Narożnik placu Mariackiego i ulicy Farnej | |||
Państwo |
| ||
---|---|---|---|
Województwo | |||
Miejscowość | Szczecin | ||
Powierzchnia | 264 m² | ||
Poprzednie nazwy | des domes Kerkhof, St. Marien Kirchhof, Marienplatz | ||
Położenie na mapie Starego Miasta w Szczecinie ![]() | |||
Położenie na mapie Polski ![]() | |||
Położenie na mapie województwa zachodniopomorskiego ![]() | |||
Położenie na mapie Szczecina ![]() | |||
![]() | |||
|
Plac Mariacki (do 1945 r. Marienplatz) – niewielki plac w kształcie prostokąta, położony na obszarze szczecińskiego osiedla Stare Miasto, w dzielnicy Śródmieście. Z placem łączy się przebiegająca w jego wschodniej części ulica Farna.
Historia
W 1480 r. wzmiankowany był plac o nazwie des domes Kerkhof, który położony był w obrębie kościoła Mariackiego[1].
W czasie burzy 9 lipca 1789 r. w budynek kościoła uderzył piorun, wywołując pożar[2]. Ocalałe mury świątyni zburzono w 1829 r., a 3 sierpnia 1830 r. na ich miejscu rozpoczęto prace związane z budową gmachu Gimnazjum Mariackiego (niem. Marienstiftgymnasium)[3]. Budynek wzniesiono po północnej stronie placu. Po stronie południowej zabudowę stanowiły kamienice oraz budynek, w którym narodziła się Zofia Fryderyka Augusta von Anhalt-Zerbst, późniejsza cesarzowa Katarzyna II Wielka. W latach 20. XX wieku tenże budynek był siedzibą landratury powiatu Randow (Landratsamt des Kreis Randow)[4], a w sąsiadującej z nim kamienicy przy placu Mariackim 4 umieszczono powiatową kasę oszczędnościową (Sparkasse des Kreis Randow)[5]. W 1930 r. przed landraturą uruchomiono stację benzynową[6][7].
6 stycznia 1944 r. obszar placu został zbombardowany[6]. Po II wojnie światowej odbudowano wypalony gmach Gimnazjum Mariackiego. Z pierzei południowej placu przetrwały w zdeformowanym kształcie tylko dwa budynki: dawna landratura na narożniku z ulicą Farną i przylegająca do niej kamienica o numerze 4. Na miejscu zniszczonych kamienic nr 1–3 powstało boisko szkolne, a sam plac Mariacki został znacznie zmniejszony poprzez włączenie części jego terenu w obręb boiska i likwidację połączenia z ulicą Mariacką.
Zabudowa
- plac Mariacki 1 – IX Liceum Ogólnokształcące im. Bohaterów Monte Cassino w Szczecinie (dawniej Gimnazjum Mariackie)
- plac Mariacki 4 – przedwojenna kamienica (dawniej siedziba kasy oszczędnościowej landratury), parter zajmuje Kościół Adwentystów Dnia Siódmego w Szczecinie[8]
- ulica Farna 1 / plac Mariacki – budynek, w którym narodziła się caryca Katarzyna II, późniejsza siedziba landratury. Od 1995 r. mieści jeden z oddziałów Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń[9].
Galeria
- Plac Mariacki przed II wojną światową
- IX Liceum Ogólnokształcące, plac Mariacki 1
- Pierzeja południowa placu: od lewej dawna landratura przy Farnej 1 (obecnie PZU) i kamienica przy pl. Mariackim 4
- Boisko szkolne w miejscu kamienic nr 1-3 i zachodniej części placu
- Reklama przedwojennego studia graficznego.
Przypisy
- ↑ TadeuszT. Białecki TadeuszT. (red.), Encyklopedia Szczecina: wydanie jubileuszowe z okazji 70-lecia polskiego Szczecina, Szczecin: Szczecińskie Towarzystwo Kultury, 2015, s. 561, ISBN 978-83-942725-0-0 [dostęp 2020-11-08] .
- ↑ Andrzej Kraśnicki jr: Wielki kościół, po którym niewiele zostało. szczecin.gazeta.pl. [dostęp 2013-10-07].
- ↑ Historyczne Kalendarium Szczecina – Architektura cz. I « sedina.pl [online], sedina.pl [dostęp 2020-11-08] (pol.).
- ↑ Große Domstraße – Landratsamt des Kreis Randow, Große Domstraße 1; -1925 – sedina.pl [online], sedina.pl [dostęp 2020-11-08] .
- ↑ Marienplatz – Marienplatz 4 – 01 – sedina.pl [online], sedina.pl [dostęp 2020-11-08] .
- ↑ a b Historyczne Kalendarium Szczecina – Architektura cz. II « sedina.pl [online], sedina.pl [dostęp 2020-11-08] (pol.).
- ↑ Marienplatz – Marienplatz, Tankstelle; 1932 – sedina.pl [online], sedina.pl [dostęp 2020-11-08] .
- ↑ Historia zboru [online], Adwentyści Szczecin [dostęp 2020-11-08] (pol.).
- ↑ Oddział PZU Szczecin-Farna [online], 8 listopada 2020 .
Linki zewnętrzne
- Przedwojenne zdjęcia placu Mariackiego na portalu sedina.pl
- p
- d
- e