Parafia św. Andrzeja Boboli w Gdyni
![]() | Ten artykuł dotyczy parafii w gdyńskiej dzielnicy Obłuże. Zobacz też: Parafia św. Andrzeja Boboli w Sopocie. |
Kościół św. Andrzeja Boboli na Obłużu | |||
Państwo |
| ||
---|---|---|---|
Siedziba | Gdynia Obłuże | ||
Adres | Plac św. Andrzeja 1, | ||
Data powołania | 27 kwietnia 1938 | ||
Wyznanie | |||
Kościół | |||
Archidiecezja | |||
Dekanat | Gdynia Oksywie | ||
Kościół | |||
Proboszcz | ks. prał. dr Sławomir Decowski | ||
Wezwanie | św. Andrzeja Boboli | ||
Wspomnienie liturgiczne | |||
Położenie na mapie Gdyni ![]() | |||
Położenie na mapie Polski ![]() | |||
Położenie na mapie województwa pomorskiego ![]() | |||
![]() | |||
| |||
Strona internetowa |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b9/KAB_Obluze_ubt.jpeg/220px-KAB_Obluze_ubt.jpeg)
Parafia św. Andrzeja Boboli w Gdyni – rzymskokatolicka parafia usytuowana w gdyńskiej dzielnicy Obłuże przy placu św. Andrzeja. Wchodzi w skład dekanatu Gdynia Oksywie, który należy do archidiecezji gdańskiej.
Historia
Już na przełomie 1930/31 prowadzone były rozmowy z proboszczem Oksywia na temat możliwości utworzenia na osiedlu Obłuża – kaplicy[1]. W 1934 w porozumieniu z gdyńskim dziekanem – ks. kan. Teodorem Turzyńskim[2] oraz bp Stanisławem Okoniewskim – Ordynariuszem Chełmińskim; Kuria Biskupia w Pelplinie zezwoliła na otwarcie kaplicy w remizie strażackiej, a pierwszym kuratusem został ks. Franciszek Priss[3]. Dekret określający granice parafii, wskazuje na domniemany czas erygowania parafii pomiędzy 27 kwietnia 1938 a 30 stycznia 1939.
Budowa pierwszego kościoła rozpoczęta została w 1937, a w 1938 w murach nowej – nieukończonej jeszcze świątyni zaczęto sprawować msze i wszystkie sakramenty. Dalsza budowa kościoła przerwana została wybuchem II wojny światowej i aresztowaniem ks. Brunona Olkiewicza. Nie dokończoną stronę prezbiterium, zaślepiono tymczasowo deskami. W czerwcu 1946 nowy administrator parafii podjął dzieło ukończenia budowy kościoła. Piętrzące się kłopoty finansowe spowodowały zmniejszenie całej budowli świątyni. Zewnętrzną stronę murów opatrzono tynkiem w 1960.
Oto krótka charakterystyka zewnętrznej architektury, jaką znajdujemy w jednym ze sprawozdań powizytacyjnych: „Kościół zewnętrznie bez stylowy… zbudowany z cegły, …. Z dwuspadowym dachem, bardzo płaskim, pokryty papą”. W sprawozdaniu wizytacyjnym w 1976 ks. Jan Żywicki żali się na trudności w ustaleniu dokładnej liczby wiernych, gdyż parafia rozrastała się w sposób bardzo dynamiczny. Na początku lat '80 liczba wiernych wynosiła ponad 21 tys. dusz. Jeszcze w październiku 1979 kościół parafialny otrzymał z Urzędu Miejskiego w Gdyni, zezwolenie na budowę nowej dzwonnicy; wielkości 6 x 8 metrów. Już w styczniu 1980 zaczęto robić wykopy pod fundamenty tej dzwonnicy, lecz nagła śmierć proboszcza – 19 stycznia 1980 – wstrzymała pracę.
8 marca 1980 proboszczem został ks. Andrzej Czerwiński. Po zapoznaniu się z potrzebami parafii oraz trudnościami wynikającymi głównie z małej powierzchni kościoła – ks. Czerwiński zwrócił się do Urzędu Miejskiego z prośbą o zatwierdzenie nowego projektu dzwonnicy i zmianę jej lokalizacji. Wymiary dzwonnicy według nowego projektu wynosiły w poziomie zerowym 24 x 17 metrów. Taka dzwonnica miała stanąć w bezpośredniej łączności z kruchtą starego kościoła oraz miała być zaczątkiem rozbudowy i powiększenia starego kościoła. Zezwolenie na budowę takiej dzwonnicy parafia otrzymała 26 lipca 1980. Z początkiem sierpnia tegoż roku przystąpiono do prac mających na celu nie tylko postawienie okazałej dzwonnicy – 67 metrów od poziomu zerowego, ale przede wszystkim przebudowę kościoła. Fundamentem nowej dzwonnicy jest dzisiejszy kościół dolny o długości 17 metrów, szerokości 27 metrów i wysokości 4,5 metra. Kościół górny zaś, to główne dzieło przebudowy. Na początku lipca 1981 udało się doprowadzić do kościoła ogrzewanie z sieci miejskiej, a w listopadzie dokupiono od państwa Grubbów blisko 1 ha ziemi, od PSS-ów ponad 1300 m² – skarpę przed kościołem, co powiększyło tereny wokół kościoła i plebanii oraz powiększyło teren cmentarza.
W kwietniu 1982 złożono w Urzędzie Miasta do zatwierdzenia projekt rozbudowy plebanii wraz z przyległym do niej domem katechetycznym. Miesiąc później rozpoczęto prace ziemne. Dom katechetyczny – tę największą pod względem ilości uczniów gdyńską szkołę – oddano do użytku 18 lutego 1984. W budynku mieści się Zespół Szkół Katolickich dla ponad 450 uczniów.
W kwietniu 1984 gotowy był już projekt techniczny rozbudowy górnego kościoła; i rozpoczęło się dzieło rzekomej „ostatecznej” rozbudowy. Konstrukcję żelbetonową z mocnym, przedwojennym cementem zamiast usuwać przy użyciu młotów pneumatycznych – i to na wysokości 8 metrów; usunięto przy użyciu dynamitu. Nieocenioną pomoc okazał parafianin – pirotechnik i pracownik Polskiego Ratownictwa Okrętowego. Po założeniu kilkunastu ładunków w żelbetonowym szkielecie doprowadzono do kontrolowanej detonacji i w kilkudziesięciu sekundach mury starego kościoła, bez uszczerbku okolicznych zabudowań, zrównały się z ziemią. Zabieg ten o ponad trzy miesiące przyspieszył proces rozbiórki starego kościoła. Do końca czerwca 1984 zabetonowano ławy i fundamenty, a następnie kontynuowano prace. Na początku sierpnia szalowano kasetony stropowe a równocześnie wykonywano mury kościoła. Na ostatnią sobotę września zaplanowano betonowanie stropu kościoła. W jednym dniu przerobiono około 70 ton cementu. Na powierzchni dachu rozprowadzono masę betonową o łącznej wadze 500 ton. W październiku 1985 rozebrano szalunki stropu i dachu w kościele. 30 listopada tj. w uroczystość św. Andrzeja Apostoła odbyła się uroczystość poświęcenia kościoła i pierwsza msza w górnym kościele pod przewodnictwem bpa Mariana Przykuckiego – ordynariusz chełmiński. Prace kontynuowano. W 1987 zamontowano organy – instrument o 35 głosach. Poświęcenie organów odbyło się 10 października 1987.
W 1992 bp Marian Przykucki, na prośbę proboszcza, powołał do istnienia parafialne Gdyńskie Liceum Katolickie – dziś placówka publiczna Zespół Szkół Katolickich. W tym samym czasie wykonana została z brązu rzeźba na krzyż w prezbiterium, przedstawiająca Chrystusa Ukrzyżowanego; wysoka na 3,5 metra, ważąca 1,5 tony – według projektu Tomasza Misztala.
- 25 marca 1992 – papież Jan Paweł II wydał bullę Totus Tuus Poloniae Populus reorganizującą administrację kościelną w Polsce i zgodnie z tymi zmianami, parafia stała się częścią Archidiecezji Gdańskiej.
Na początku maja 1992 z odlewni firmy Felczyńskich w Przemyślu odebrano trzy dzwony o łącznej wadze blisko trzech ton, a 31 maja Tadeusz Gocłowski CM – arcybiskup metropolita gdański dokonał poświęcenia dzwonów, które wkrótce zawisły w wieży kościoła. Trwało zagospodarowywanie terenu przykościelnego. W 1997 wykonano techniką sgraffito sceny z życia św. Andrzeja Boboli na ścianach prezbiterium. W 1997 roku tą samą techniką wykonano nowe stacje Drogi Krzyżowej oraz obraz Ostatniej Wieczerzy według obrazu Salwadore Dali – zaprojektował i wykonał Tomasz Bielak. Zainstalowano włoskie nagłośnienie oraz zamontowano ze stali nierdzewnej balustrady na chórach górnego kościoła.
W 1998 wymieniono okno nad głównym wejściem do kościoła i osadzono w nim witraż przedstawiającym Sąd Ostateczny. W 1999 zostało odmalowane wnętrze kościoła. W roku 2001 odnowiono plebanię i dom katechetyczny, włączając wykonanie prac dekarskich. W domu katechetycznym działało Gdyńskie Liceum Katolickie, do którego w roku 2000, po reformie oświaty, dołączone zostało Publiczne Klasyczne Gimnazjum Katolickie[4].
W 2002 obie szkoły stały się szkołami publicznymi prowadzonymi przez parafię (bez jakichkolwiek opłat – a więc otwarte na młodzież z biedniejszych rodzin) i przyjęły nazwę Zespół Szkół Katolickich im. Jana Pawła II.
W roku 2002 odnowiono zewnętrzną elewację kościoła. Z zachowanych dokumentów nie wynika, aby poprzedni – stary kościół, był konsekrowany. Nowy kościół; poświęcony w stanie surowym 30 listopada 1985, doczekał się konsekracji i umieszczenia w mensie ołtarza relikwii św. Andrzeja Boboli w 65–tą rocznicę jego kanonizacji oraz utworzenia parafii tj. 27 kwietnia 2003, której dokonał abp Tadeusz Gocłowski CM – metropolita gdański.
Stan obecny
Od stycznia 2011 proboszczem parafii jest ks. prał. dr Sławomir Decowski, a wikariuszami są: ks. mgr Adam Dzionk (od września 2020), ks. mgr lic. Zbigniew Kordowski (od sierpnia 2022) i ks. mgr Paweł Warkus (od sierpnia 2024). Decyzją arcybiskupa metropolity gdańskiego – Tadeusza Gocłowskiego CM, z dniem 28 czerwca 2003 roku przydzielony został, dyrektor Zespołu Szkół Katolickich im. św. Jana Pawła II[5] – ks. kan. prof. dr hab. Wojciech Cichosz[6][7][8] jako rezydent parafii.
Decyzją abpa Sławoja Leszka Głódzia, metropolity gdańskiego, z dnia 20 lutego 2011 parafia została mianowania siedzibą dekanatu.
Proboszczowie
- 1934–1938: ks. Franciszek Priss
- kuratus
- 1938–1939: ks. Brunon Olkiewicz[9]
- kuratus
- 1946–1969: ks. Wojciech Zieliński
- 1969–1980: ks. Jan Żywicki[10]
- 1980–2011: dr Andrzej Czerwiński[11][12]
- wydalony ze stanu duchownego w 2021 (były prałat)
- od 2011: ks. prał. dr Sławomir Decowski[13]
- dziekan od 20 II 2011
- diecezjalny duszpasterz ludzi pracy od 14 IX 2006
Przypisy
- ↑ Historia naszej parafii. bobola.gdynia.pl. [dostęp 2011-07-01]. (pol.).
- ↑ Ks. Teodor Emilian Turzyńskim. swzygmunt.knc.pl. [dostęp 2020-05-30]. (pol.).
- ↑ Dużo się u nas dzieje. gdansk.gosc.pl. [dostęp 2013-07-04]. (pol.).
- ↑ Historia szkoły. katolik.info.pl. [dostęp 2015-08-31]. (pol.).
- ↑ Pracownicy Zespół Szkół Katolickich im. św. Jana Pawła II w Gdyni. katolik.info.pl. [dostęp 2022-06-04]. (pol.).
- ↑ Witam na mojej stronie internetowej. cichosz.pl. [dostęp 2022-03-01]. (pol.).
- ↑ Ks. Kanonik prof. dr hab. Wojciech Cichosz – rezydent w parafii św. Andrzeja Boboli (Gdynia Obłuże). diecezja.gda.pl. [dostęp 2022-01-01]. (pol.).
- ↑ Ks. prof. Wojciech Cichosz. Dziekanem wydziału teologicznego Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. diecezja.gda.pl. [dostęp 2020-05-21]. (pol.).
- ↑ Gdyńskie uroczystości ku czci ofiar PIAŚNICY zamordowanych przez (NAZISTOWSKICH) Niemców. radiomaryja.pl. [dostęp 2019-10-04]. (pol.).
- ↑ Śp. ks. Jan Żywicki – proboszcz parafii św. Andrzeja Boboli w latach 1969–1980. nieobecni.com.pl. [dostęp 2017-11-01]. (pol.).
- ↑ Ksiądz Czerwiński traci cierpliwość. gk24.pl. [dostęp 2007-02-13]. (pol.).
- ↑ Gdańska kuria ukryła powody wydalenia księdza ze stanu duchownego "za cudzołóstwo z nieletnią". "Ochrona reputacji". wiadomosci.gazeta.pl. [dostęp 2021-03-27]. (pol.).
- ↑ Ks. Prałat dr Sławomir Decowski – proboszcz. diecezja.gda.pl. [dostęp 2016-10-17]. (pol.).
Linki zewnętrzne
- Informacje o parafii na stronie archidiecezji gdańskiej. [dostęp 2024-09-01].
- Zespół Szkół Katolickich im. św. Jana Pawła II w Gdyni. [dostęp 2024-09-01].
- Dzielnica Obłuże na stronie Kaszubi.pl. [dostęp 2023-07-05].