Osiedle Adama
![]() Fragment północnej części osiedla Adama | |||
Państwo |
| ||
---|---|---|---|
Województwo | |||
Miasto | Katowice | ||
Dzielnica | Giszowiec | ||
Data budowy | lata 80. XX wieku | ||
Położenie na mapie Katowic ![]() | |||
Położenie na mapie Polski ![]() | |||
Położenie na mapie województwa śląskiego ![]() | |||
![]() | |||
|
Osiedle Adama – osiedle mieszkaniowe w Katowicach, położone na terenie dzielnicy Giszowiec, na południe od zabytkowego osiedla patronackiego. Zostało ono wybudowane w latach 80. XX wieku w związku z budową kopalni węgla kamiennego „Staszic”[1]. Wcześniej, bo w II połowie XIX wieku na tym terenie funkcjonowała kopalnia „Pepita”[2], a także znajdowało się odbudowane po II wojnie światowej lodowisko[3]. Osiedle w 2007 roku liczyło około 2,9 tysięcy mieszkańców[4].
Historia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5e/Katowice-Giszowiec_IV_092.jpg/220px-Katowice-Giszowiec_IV_092.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a1/Katowice-Giszowiec_IV_097.jpg/220px-Katowice-Giszowiec_IV_097.jpg)
Początki działalności w rejonie osiedla Adama związane są z kopalnią „Pepita”, w której wydobywano węgiel kamienny[2]. Znajdowała się w rejonie obecnej ulicy Adama[5]. Została ona nadana 26 września 1855 roku, natomiast nie wiadomo, do kiedy prowadzono w niej wydobycie[2]. Na północ od osiedla Adama, w latach 1907–1910 powstało osiedle patronackie Giszowiec, wybudowane z inicjatywy ówczesnego dyrektora generalnego spółki Georg von Giesches Erben – Antona Uthemanna[6].
Na mapie z około 1921 roku, w północno-zachodniej części przyszłego osiedla, znajdowała się wozownia, do której docierało odgałęzienie linii kolei wąskotorowej. W latach 50 XX wieku w centralnej części przyszłego osiedla znajdowało się lodowisko[7]. Lodowisko te po II wojnie światowej zostało odbudowane przez klub sportowy RKS Siła Giszowiec. Drużyna hokejowa Siły w 1946 roku została mistrzem Śląska i zdobyła trzecie miejsce w mistrzostwach Polski[3].
Rozwój budownictwa mieszkaniowego w rejonie Giszowca, w tym osiedla Adama, związane jest z uruchomioną 20 lipca 1964 roku kopalnią węgla kamiennego „Staszic”[1]. Wzrost liczby pracowników spowodował konieczność budowy nowego osiedla, dlatego zdecydowano o wyburzeniu zabytkowego osiedla Giszowiec, uratowane od całkowitej likwidacji w jednej trzeciej. Pierwsze bloki na osiedlu Adama, które były budowane poza terenem zabytkowego osiedla, powstały w 1980 roku. Przy ich budowie nie przyjęto zaleceń konserwatorskich, które wskazywało, by przy nowej zabudowie uwzględnić sąsiedztwo starych domów pod względem gabarytów zabudowy, a także by zachować istniejącą sieć ulic[8]. W połowie lat 80 XX wieku powstały bloki przy ulicy Adama 3, 5, 7, 9, 11, 13 i 15. Z lat 80. XX wieku pochodzi znaczna większość domów jednorodzinnych znajdujących się po zachodniej stronie ulicy. Adama, a także północny pawilon w środkowej części osiedla[9]. W 1985 roku oddano do użytku przedszkole nr 91 na osiedlu[10], a w latach 2000–2003 pawilony przy ulicy Adama 1–1b[9].
Na początku XXI wieku problemem osiedla Adama była rywalizacja pseudokibiców zwaśnionych klubów sportowych – GKS Katowice oraz KS Ruch Chorzów[11]. Celem rozwiązania problemu a także by zapobiec dalszym aktom wandalizmu, mieszkańcy zgłosili do budżetu obywatelskiego projekt zakładający budowę monitoringu na osiedlu. Po wygraniu w głosowaniu, na początku sierpnia 2016 roku miasto Katowice ogłosiło przetarg na montaż pięciu kamer miejskiego monitoringu w rejonie ulicy Adama. Prace nad ich instalacją wykonano do końca roku[12][13]. 2 października 2019 roku ogłoszono przetarg na przebudowę i rozbudowę oświetlenia ulicznego na osiedlu Adama, które również zostało zrealizowane w ramach budżetu obywatelskiego[14].
Charakterystyka
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/55/Katowice-Giszowiec_013.jpg/220px-Katowice-Giszowiec_013.jpg)
Osiedle Adama znajduje się w południowej części dzielnicy Giszowiec, wzdłuż ulicy Adama. Ulica ta krzyżuje się na północy z ulicą Górniczego Stanu oraz ulicą Przyjazną. Na południu łączy osiedle z dzielnicą Wesoła w Mysłowicach[15]. Jest do droga klasy lokalnej[16]. Najbliższy przystanek autobusowy zlokalizowany jest na ulicy Przyjaznej i ulicy Górniczego Stanu – Giszowiec Przyjemna, z którego odjeżdżają autobusy na zlecenie Zarządu Transportu Metropolitalnego. W listopadzie 2020 roku odjeżdżało z niego 8 linii autobusowych ze stanowiska 1, z drugiego stanowiska 9. Łączyły one osiedle Adama z większością dzielnic Katowic, a także z sąsiednimi miastami, w tym z Mikołowem, Mysłowicami i Siemianowicami Śląskimi[17].
Budynki na osiedlu Adama są w zarządzie Administracji Staszic, będącej częścią Śląsko-Dąbrowskiej Spółki Mieszkaniowej[18]. Osiedle to w skali całych Katowic charakteryzuje się największą intensywnością zabudowy[19].
Na osiedlu, przy ulicy Adama 1b zlokalizowane jest Biuro Śląskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa[20], a przy ulicy Adama 33 zlokalizowane jest Miejskie Przedszkole nr 91 z Oddziałami Integracyjnymi przy Zespole Szkolno-Przedszkolnym nr 13 w Katowicach[21]. Poza tym zlokalizowane są tu przedsiębiorstwa różnego typu, w tym sklepy spożywcze[15] czy oddział PKO Banku Polskiego[22]. Wierni rzymskokatoliccy są zrzeszeni w parafii św. Stanisława Kostki[23].
Przypisy
- ↑ a b Tofilska 2016 ↓, s. 135.
- ↑ a b c Frużyński, Grzegorek i Rygus 2017 ↓, s. 171.
- ↑ a b Tofilska 2016 ↓, s. 156.
- ↑ Studium... 2012 ↓, s. 18.
- ↑ Paweł Grzywocz: Dawne kopalnie. www.giszowiec.info. [dostęp 2020-11-11]. (pol.).
- ↑ Tofilska 2016 ↓, s. 28-30.
- ↑ Paweł Grzywocz: Plany i mapy Giszowca. www.giszowiec.info. [dostęp 2020-11-11]. (pol.).
- ↑ Tofilska 2016 ↓, s. 145-146.
- ↑ a b Katowickie budynki. katowickiebudynki.eu. [dostęp 2020-11-11]. (pol.).
- ↑ Tofilska 2016 ↓, s. 153.
- ↑ Marcin Pietraszewski: Wojna kiboli na Giszowcu. Policja jest bezradna. katowice.wyborcza.pl, 2012-04-08. [dostęp 2020-11-11]. (pol.).
- ↑ Justyna Przybytek: Na osiedlu Adama w Giszowcu pojawi się monitoring. Ma zostać wykonany do końca roku. katowice.naszemiasto.pl, 2016-08-03. [dostęp 2020-11-11]. (pol.).
- ↑ Michał Bulsa: Giszowiec: Będzie monitoring na osiedlu Adama. www.infokatowice.pl, 2016-08-07. [dostęp 2020-11-11]. (pol.).
- ↑ MZUiM Katowice: Przebudowa i rozbudowa oświetlenia ulicznego na osiedlu Adama w Katowicach – realizacja w ramach Budżetu Obywatelskiego – ID zadania L17/5/V. www.mzum.katowice.pl. [dostęp 2020-11-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-01-14)]. (pol.).
- ↑ a b OpenStreetMap: Mapa Podstawowa. www.openstreetmap.org. [dostęp 2020-11-11]. (pol.).
- ↑ Rada MiastaR.M. Katowice Rada MiastaR.M., UCHWAŁA NR XL/925/13 RADY MIASTA KATOWICE z dnia 11 września 2013 r. w sprawie zaliczenia dróg na terenie miasta Katowice do kategorii dróg powiatowych oraz gminnych [online] [dostęp 2020-11-11] [zarchiwizowane z adresu 2020-10-22] (pol.).
- ↑ Zarząd Transportu Metropolitalnego: Rozkład jazdy ZTM. rj.metropoliaztm.pl. [dostęp 2020-11-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-08-29)]. (pol.).
- ↑ Śląsko-Dąbrowska Spółka Mieszkaniowa: Administracja Staszic. www.sdsm.pl. [dostęp 2020-11-11]. (pol.).
- ↑ Studium... 2012 ↓, s. 10.
- ↑ Śląska Okręgowa Izba Inżynierów Budownictwa: Kontakt. slk.piib.org.pl. [dostęp 2020-11-11]. (pol.).
- ↑ Miejskie Przedszkole nr 91 z Oddziałami Integracyjnymi przy Zespole Szkolno-Przedszkolnym nr 13 w Katowicach: Kontakt. przedszkole-91.edupage.org. [dostęp 2020-11-11]. (pol.).
- ↑ PKO Bank Polski: PLACÓWKI I BANKOMATY. www.pkobp.pl. [dostęp 2020-11-11]. (pol.).
- ↑ Archidiecezja katowicka: KATOWICE-GISZOWIEC, Świętego Stanisława Kostki. www.archidiecezja.katowice.pl. [dostęp 2020-11-11]. (pol.).
Bibliografia
- AdamA. Frużyński AdamA., GrzegorzG. Grzegorek GrzegorzG., PiotrP. Rygus PiotrP., Kopalnie i huty Katowic, Katowice: Wydawnictwo „Prasa i Książka” Grzegorz Grzegorek, 2017, ISBN 978-83-63780-23-4 (pol.).
- Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Katowice – II edycja. Część 1. Uwarunkowania zagospodarowania przestrzennego, Załącznik nr 1 do uchwały nr XXI/483/12 Rady Miasta Katowice z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie uchwalenia „Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Katowice” – II edycja, Miasto Katowice, 2012 (pol.).
- JoannaJ. Tofilska JoannaJ., Giszowiec. Monografia historyczna, Katowice: Muzeum Historii Katowic, 2016, ISBN 978-83-64356-19-3 (pol.).
- p
- d
- e
Dzielnice śródmiejskie |
|
---|---|
Dzielnice północne |
|
Dzielnice zachodnie |
|
Dzielnice wschodnie |
|
Dzielnice południowe |
|