Nasosznikowate
Pholcidae[1] | |||
C. L. Koch, 1850 | |||
Okres istnienia: 53 mln lat temu–dziś PreꞒ Ꞓ O S D C P T J K Pg N Q 207/0 53/0 | |||
![]() Nasosznik trzęś (Pholcus phalangioides) | |||
Systematyka | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | zwierzęta | ||
Typ | stawonogi | ||
Podtyp | |||
Gromada | pajęczaki | ||
Rząd | pająki | ||
Infrarząd | Araneomorphae | ||
(bez rangi) | Haplogynae | ||
Rodzina | nasosznikowate | ||
Zasięg występowania | |||
![]() | |||
| |||
|
Nasosznikowate (Pholcidae) – rodzina pająków z grupy Araneomorphae. Jest jedną z najbardziej zróżnicowanych grup współczesnych pająków; obejmuje dużą liczbę przeważnie tropikalnych sieciowych pająków[2]. Według The World Spider Catalog Normana Platnicka z 2012 roku należy do niej 90 rodzajów obejmujących 1288 gatunków[3]. W Polsce występują trzy gatunki - nasosznik trzęś (Pholcus phalangioides), nasosznik drobny (Pholcus opilionoides) i Psilochorus simoni[4]. Według analiz przeprowadzonych przez Hubera (2011) rodzinę można podzielić na pięć monofiletycznych podrodzin:Ninetinae, Arteminae, Modisiminae, Smeringopinae i Pholcinae[5].
Większość nasosznikowatych to niewielkie pająki o zaokrąglonym głowotułowiu i bardzo wydłużonych odnóżach, u niektórych gatunków dwudziestokrotnie przekraczających długość tułowia. Nasosznikowate mają sześcioro lub ośmioro oczu – ułożone po trzy po bokach głowotułowia. Pomiędzy nimi, na przodzie głowotułowia, znajduje się kolejna para, nieobecna u gatunków mających sześcioro oczu[6].
Zdecydowana większość nasosznikowatych buduje sieci łowne – przeważnie nieregularne trójwymiarowe, jednak sieci mające bardziej regularne kształty również są spotykane. Samice składają niewiele jaj, niekiedy poniżej dziesięciu. Nie tworzą kokonów, lecz noszą jaja w szczękoczułkach. Często kontynuują opiekę nad młodymi pająkami po ich wykluciu[6].
Nasosznikowate występują w bardzo zróżnicowanych niszach ekologicznych – od pustyń po lasy deszczowe, jednak najbardziej zróżnicowane są w regionach tropikalnych[6]. Najstarszym znanym przedstawicielem Pholcidae jest Quamtana huberi, którego skamieniałości odkryto w osadach w Le Quesnoy na terenie francuskiego departamentu Oise, datowanych na iprez, około 53 mln lat[7]. Datowanie molekularne sugeruje jednak, że nasosznikowate są grupą znacznie starszą, powstałą we wczesnym mezozoiku, około 207 mln lat temu, jeszcze przed rozpadem superkontynentu Pangei[8].
Uproszczone kladogramy Pholcidae według:
|
|
|
Przypisy
- ↑ Pholcidae, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- ↑ a b Branka Bruvo-Mađarić, Bernhard A. Huber, Arno Steinacher, Günther Pass. Phylogeny of pholcid spiders (Araneae: Pholcidae): Combined analysis using morphology and molecules. „Molecular Phylogenetics and Evolution”. 37 (3), s. 661–673, 2005. DOI: 10.1016/j.ympev.2005.08.016. (ang.).
- ↑ Norman I. Platnick: Currently valid spider genera and species. [w:] The World Spider Catalog, Version 13.0 [on-line]. American Museum of Natural History. [dostęp 2012-08-13]. (ang.).
- ↑ Blick, T. et al. (2004).Checklist of the spiders of Central Europe. (Arachnida: Araneae). Version 1. Dezember 2004. (PDF)
- ↑ a b Bernhard A. Huber. Phylogeny and classification of Pholcidae (Araneae): an update. „Journal of Arachnology”. 39 (2), s. 211–222, 2011. DOI: 10.1636/CA10-57.1. (ang.).
- ↑ a b c Dimitrov, Dimitar: Pholcidae. Daddy-longleg spiders. Tree of Life Web Project, 2009. [dostęp 2012-08-13]. (ang.).
- ↑ David Penney. The oldest pholcid and selenopid spiders (Araneae) in lowermost Eocene amber from the Paris Basin, France. „Journal of Arachnology”. 34 (3), s. 592–598, 2006. DOI: 10.1636/H05-61.1. (ang.).
- ↑ Dimitar Dimitrov, Jonas J. Astrin, Bernhard A. Huber. Pholcid spider molecular systematics revisited, with new insights into the biogeography and the evolution of the group. „Cladistics”, 2012. DOI: 10.1111/j.1096-0031.2012.00419.x. (ang.).
- p
- d
- e
- królestwo: zwierzęta
- typ: stawonogi
- podtyp: szczękoczułkopodobne
- gromada: pajęczaki
Mesothelae | |||||
---|---|---|---|---|---|
Opisthothelae |
|
- J9U: 987012440953005171
- Britannica: animal/Pholcid