Mieczysław Telesfor Urbański
Data urodzenia | 6 stycznia 1852 |
---|---|
Data śmierci | 1944 |
Poseł na Sejm Krajowy Galicji | |
Okres | od 1895 |
Odznaczenia | |
![]() |
Mieczysław Telesfor z Urbanic Urbański[a] herbu Nieczuja (ur. 6 stycznia 1852, zm. 1944) – polski ziemianin, właściciel dóbr Haczów, marszałek rady powiatu brzozowskiego, poseł do Sejmu Krajowego Galicji (1895-1914), działacz społeczny.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d7/Zjazd_Haczowiak%C3%B3w_%281910%29a.jpg/240px-Zjazd_Haczowiak%C3%B3w_%281910%29a.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f6/Manor_house_complex.jpg/240px-Manor_house_complex.jpg)
Życiorys
Urodził się 6 stycznia 1852 jako syn we Franciszka Ksawerego Urbańskiego z Urbanic herbu Nieczuja (1816-1868, właściciel Odrzechowej i Darowa, od 1845 Haczowa) i Zofii z domu Skórskiej herbu Jastrzębiec (zm. 1902, pierwotnie dziedziczka Rymanowa)[1][2][3][4]. Był bratem Franciszka Ksawerego, Feliksa (ur. 1847, właściciel dóbr Grabanin) i Lucyny (ur. 1839) oraz krewnym ks. Henryka Korybut Woronieckiego[1][5].
Po rodzicach odziedziczył majątek Haczów[6][7][8][9]. Był ocenicielem dóbr dla okręgu C. K. Sądu Powiatowego w Sanoku: od około 1900 do około 1905 w Haczowie[10], od około 1911 w Brzozowie[11]. Został członkiem rady c. k. powiatu brzozowskiego wybrany z grupy gmin wiejskich oraz pełnił stanowiska prezesa wydziału powiatowego[12]. Przez wiele lat pełnił funkcję marszałka rady c. k. powiatu brzozowskiego[13][9][14]. Został wybrany do austriackiej Rady Państwa w Wiedniu kadencji VIII (1891-1897) jako przedstawiciel wielkiej własności ziemskiej z powiatów Sanok, Bircza, Brzozów, Lesko, Krosno, jednak złożył mandat w 1891, a w jego miejsce został wybrany Włodzimierz Gniewosz[15]. Jako przedstawiciel posiadłości Haczów był wybierany na posła Sejmie Krajowym Galicji kadencji VII (1895-1901)[16], VIII (1901-1907)[17][18][19], IX (1908-1913)[20] (w 1910 pełnił funkcję sekretarza[21][22][23]) i X (1913-1914).
Działał społecznie. Był jednym z założycieli Sodalicji Mariańskiej w Starej Wsi w 1892[24]. Był delegatem okręgu wyborczego obwód sanocki do zgromadzenia ogólnego Towarzystwa Wzajemnych Ubezpieczeń w Krakowie (lata ok. 1899/1914)[25][26]. Przed 1914 był członkiem rady nadzorczej zarządu TWU[27] (osobno pełnił funkcję prezesa Towarzystwa Wzajemnych Ubezpieczeń[14]), członkiem brzozowskiego wydziału okręgowego C. K. Galicyjskiego Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego we Lwowie[28], członkiem i radnym oddziału sanockiego C. K. Galicyjskiego Towarzystwa Gospodarskiego oraz delegatem na Radę Ogólną[29]. Pełnił funkcję kuratora fundacji Sikorskich, posiadającej dobra Buków i Trześniów koło Haczowa, prowadzącej Galicyjski Zakład Ciemnych we Lwowie[30][14].
W grudniu 1898 otrzymał honorowe obywatelstwo Brzozowa[31]. W 1908 został odznaczony Orderem Korony Żelaznej III klasy[32][14].
Poślubił pochodzącą z Haczowa Helenę Janinę Bielecką (córka właściciela dóbr Wyczółki, Iwina, Kołodna, Safrinówka)[14]. W wieku 85 lat w testamencie rozporządził posiadanymi przez siebie dobrami (w tym dworem[33], folwarkiem i fundacją Nieczujów Urbańskich[2]) na cele religijne, kulturalne, społeczne i ekonomiczne gminy Haczów[34] i miejscowej parafii[2] celem zaspokojenia potrzeb religijnych, kulturalnych i ekonomicznych[9]. We dworze mieściły się różne podmioty (szkoła, magazyn Ochotniczej Straży Pożarnej, magazyn spożywczy, materiałów budowlanych)[35]. Zmarł w 1944 bezpotomnie u kresu II wojny światowej[9] pozostając ostatnim męskim przedstawicielem rodu Urbańskich z Haczowa[2].
Zobacz też
Uwagi
- ↑ W ewidencji urzędników Austro-Węgier był określany w języku niemieckim jako „Miezislaus Urbański”.
Przypisy
- ↑ a b Rocznik szlachty (II) 1883 ↓, s. 715.
- ↑ a b c d II. 3. W zaborze austriackim – Galicja (1772-1918). ziemiabeska.pl. [dostęp 2015-06-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-10)].
- ↑ Zygmunt Jaślar. Haczów ↓, s. 60, 70, 72.
- ↑ Franciszek Ksawery Urbański – profil na stronie Sejm Wielki. sejm-wielki.pl. [dostęp 2015-05-05].
- ↑ Zygmunt Jaślar. Haczów ↓, s. 60, 71.
- ↑ Zygmunt Jaślar. Haczów ↓, s. 60, 71, 72.
- ↑ Lista wyborców Deputowanych do Rady Państwa z kurii większych posiadłości ziemskich. „Gazeta Lwowska”, s. 13, nr 21 z 28 stycznia 1891.
- ↑ Baza właścicieli i dóbr ziemskich. Urbański. genealogia.okiem.pl. [dostęp 2014-11-14].
- ↑ a b c d Gmina Haczów. Historia. Gmina Haczów. [dostęp 2015-06-04].
- ↑ Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1901. Lwów: 1901, s. 102.
•Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1902. Lwów: 1902, s. 107.
•Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1903. Lwów: 1903, s. 108.
•Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1904. Lwów: 1904, s. 108.
•Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1905. s. 108. - ↑ Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1912. Lwów: 1912, s. 140.
- ↑ Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1911. Lwów: Prezydyum C.K. Namiestnictwa, 1911, s. 370, 371.
- ↑ Poświęcenie sztandaru sokolego w Brzozowie. „Gazeta Sanocka”, s. 2, nr 82 z 23 lipca 1905.
•Kolej Brzozów-Rymanów. „Tygodnik Ziemi Sanockiej”, s. 2, nr 20 z 11 września 1910.
•Kolej Brzozów-Rymanów. „Tygodnik Ziemi Sanockiej”, s. 2–3, nr 22 z 25 września 1910. - ↑ a b c d e Zygmunt Jaślar. Haczów ↓, s. 72.
- ↑ Kronika. „Kurjer Lwowski”. Nr 89, s. 2, 31 marca 1891.
•Przegląd polityczny. „Gazeta Przemyska”, s. 1, nr 29 z 9 kwietnia 1891. - ↑ Protokół 5. Posiedzenia 2. Sesyi, VII. Peryodu Sejmu Galicyjskiego. 1897-01-28. s. 1. [dostęp 2015-06-04].
•Wykaz Członków i Posłów Sejmu Krajowego Królewstwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkiem Księstwem Krakowskiem na IV-ą sesyę VII. peryodu w roku 1898/9. Lwów: 1898-1899, s. 1. - ↑ Alojzy Zielecki, Struktury organizacyjne miasta, W epoce autonomii galicyjskiej, w: Sanok. Dzieje miasta. Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 357.
- ↑ Sprawy sejmowe. „Gazeta Lwowska”, s. 2, nr 142 z 24 czerwca 1902.
- ↑ Sejm. „Gazeta Lwowska”, s. 5, nr 225 z 2 października 1904.
- ↑ Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1911. Lwów: Prezydyum C.K. Namiestnictwa, 1911, s. 355.
- ↑ Protokoły z I. Sesyi IX. Peryodu Sejmu Krajowego Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkiem Księstwem Krakowskiem w r. 1910. T. 3. Protokół 104. Lwów: 1910-11-05, s. 1.
- ↑ Protokoły z I. Sesyi IX. Peryodu Sejmu Krajowego Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkiem Księstwem Krakowskiem w r. 1910. T. 3. Protokół 108. Lwów: 1910-11-09, s. 1.
- ↑ Protokoły z I. Sesyi IX. Peryodu Sejmu Krajowego Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkiem Księstwem Krakowskiem w r. 1910. T. 3. Protokół 104. Lwów: 1910-11-11, s. 1.
- ↑ Kazimierz Piliński: R. 1892–1917. Dwudziestopięciolecie działalności Sodalicyi Maryańskiej panów Ziemi Sanockiej. Miejsce Piastowe: Sodalicja Mariańska, 1917, s. 6.
- ↑ Kalendarz Asekuracyjno-Ekonomiczny na rok 1900 (rocznik IX). Lwów: 1900, s. 24.
•XV Rocznik Asekuracyjno-Ekonomiczny. Lwów: 1906, s. 90. - ↑ Kalendarz Asekuracyjno-Ekonomiczny na rok 1901 (rocznik X). Lwów: 1901, s. 26.
•Kalendarz Asekuracyjno-Ekonomiczny na rok 1902 (rocznik XI). Lwów: 1902, s. 26.
•Kalendarz Asekuracyjno-Ekonomiczny na rok 1903 (rocznik XII). Lwów: 1903, s. 58.
•Kalendarz Asekuracyjno-Ekonomiczny na rok 1904 (rocznik XIII). Lwów: 1904, s. 58.
•Kalendarz Asekuracyjno-Ekonomiczny na rok 1905 (rocznik XIV). Lwów: 1905, s. 58.
•Kalendarz Asekuracyjno-Ekonomiczny na rok 1906 (rocznik XV). Lwów: 1906, s. 90.
•Kalendarz Asekuracyjno-Ekonomiczny na rok 1907 (rocznik XVI). Lwów: 1907, s. 90.
•Kalendarz Asekuracyjno-Ekonomiczny na rok 1909 (rocznik XVIII). Lwów: 1909, s. 90.
•Kalendarz Asekuracyjno-Ekonomiczny na rok 1910 (rocznik XIX). Lwów: 1910, s. 90.
•Kalendarz Asekuracyjno-Ekonomiczny na rok 1911 (rocznik XX). Lwów: 1911, s. 90.
•Kalendarz Asekuracyjno-Ekonomiczny na rok 1912 (rocznik XXI). Lwów: 1912, s. 101.
•Kalendarz Asekuracyjno-Ekonomiczny na rok 1913 (rocznik XXII). Lwów: 1913, s. 101.
•Kalendarz Asekuracyjno-Ekonomiczny na rok 1914 (rocznik XXIII). Lwów: 1914, s. 101. - ↑ Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1911. Lwów: Prezydyum C.K. Namiestnictwa, 1911, s. 998.
- ↑ Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1911. Lwów: Prezydyum C.K. Namiestnictwa, 1911, s. 945.
- ↑ Sprawozdanie Komitetu C. K. Galicyjskiego Towarzystwa Gospodarskiego za rok 1911. Lwów: 1912, s. 210, 263.
•Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1895. Lwów: 1895, s. 650.
•Sprawozdanie Komitetu C. K. Galicyjskiego Towarzystwa Gospodarskiego za rok 1912. Lwów: 1913, s. 199, 252.
•Sprawozdanie Komitetu C. K. Galicyjskiego Towarzystwa Gospodarskiego za rok 1913. Lwów: 1914, s. 346. - ↑ Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1911. Lwów: Prezydyum C.K. Namiestnictwa, 1911, s. 1079.
- ↑ Kronika. „Kurjer Lwowski”. Nr 353, s. 4, 21 grudnia 1898.
- ↑ Odznaczenia jubileuszowe. „Kurjer Lwowski”. Nr 561, s. 2, 1 grudnia 1908.
•Hof- und Staatshandbuch der Österreichisch-Ungarischen Monarchie für das Jahr 1916. Wiedeń: 1916, s. 89. - ↑ Gmina Haczów. Zespół dworsko-pałacowy. Gmina Haczów. [dostęp 2015-06-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-12-21)].
- ↑ Zygmunt Jaślar. Haczów ↓, s. 73.
- ↑ Haczów (dwór). dworypalace.travel.pl. [dostęp 2015-06-04].
Bibliografia
- Urbański herbu Nieczuja. W: Jerzy Sewer Dunin-Borkowski: Rocznik szlachty polskiej. T. 2. Lwów: Księgarnia K. Łukaszewicza, 1883, s. 1–799.
- Zygmunt Jaślar: Haczów. Niezwykła osada szwedzko-niemiecka. Monografja. Jasło: 1936.
- Sanok. Dzieje miasta. Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka. Kraków: Secesja, 1995. ISBN 83-86077-57-3.
- Mieczysław Urbański – profil na stronie Sejm Wielki. sejm-wielki.pl. [dostęp 2015-05-05].