Kolonia Zgorzelec
![]() | |||
Kolonia Zgorzelec w 2005 roku | |||
Państwo |
| ||
---|---|---|---|
Województwo | |||
Miasto | Bytom | ||
Dzielnica | Łagiewniki | ||
Data budowy | 1897–1901[2] | ||
Położenie na mapie Bytomia ![]() | |||
Położenie na mapie Polski ![]() | |||
Położenie na mapie województwa śląskiego ![]() | |||
![]() | |||
|
Kolonia Zgorzelec (niem. Skorzeletz/Sgorzelitz[3]) – kolonia robotnicza zbudowana w latach 1897–1901 położona w Bytomiu–Łagiewnikach. Powstała z inicjatywy Huberta von Tiele-Wincklera[4] na zamówienie Katowickiej Spółki Akcyjnej dla Górnictwa i Hutnictwa dla pracowników pobliskiej ówczesnej Huty Hubertus[5] .
Architektura
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/87/Bytom_Kolonia_Zgorzelec_31.jpg/220px-Bytom_Kolonia_Zgorzelec_31.jpg)
Na kolonię składają się 34 wolnostojące familoki[4][6] dwurodzinne i czterorodzinne zbudowane w latach 1897–1901[2], 14 z nich zostało wyłączonych z użytkowania; na początku XXI wieku w kolonii mieszkały około 152 osoby[4]. Zachowały się pojedyncze komórki lokatorskie (śl.chlewiki). Budynki mają wysokość 1 i 2 kondygnacji (2 i 3 licząc łącznie z poddaszem) i są całkowicie podpiwniczone. Lica ścian zewnętrznych wykonano z czerwonej cegły[4], bez ozdób. W skład zespołu wchodził również budynek usługowy – pralnia. Kolonia stanowi przykład zespołu urbanistyczno-architektonicznego z okresu największego rozwoju przemysłu na terenie Górnego Śląska.
W 1994 roku osiedle zostało wpisane do rejestru zabytków[1] pod numerem A/1533/94. Ochrona obejmuje zespół osiedla robotniczego „Kolonia Zgorzelec” w Bytomiu-Łagiewnikach, który tworzą budynki nr 1,2 oraz 6-39[7]
Rewitalizacja
W latach 90. XX wieku planowano przekształcić osiedle w „kolonię artystyczną”, co jednak nie doszło do skutku[5] .
Prowadzono jednak częściową rewitalizację kolonii przy współpracy z krajem związkowym Północna Nadrenia-Westfalia oraz miastem partnerskim Recklinghausen, projekt jednak upadł[7][2], wyremontowano 9 budynków[4].
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/59/Kolonia_Zgorzelec%2C_Bytom_%28w_tle_Ruda_%C5%9Al.os._Pary%C5%BC_i_Godula%29.jpg/558px-Kolonia_Zgorzelec%2C_Bytom_%28w_tle_Ruda_%C5%9Al.os._Pary%C5%BC_i_Godula%29.jpg)
Przypisy
- ↑ a b Rejestr zabytków nieruchomych – województwo śląskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 23 lipca 2024 .
- ↑ a b c Edward Wieczorek: Bytom i okolice. Bytom: OSiR, 1997, s. 72. ISBN 83-86293-15-2.
- ↑ Michał Bulsa, Patronackie osiedla robotnicze. Tom 1: Górny Śląsk, Łódź 2022, s. 25.
- ↑ a b c d e Kolonia Zgorzelec (podobszar 19). [w:] Bytom odNowa. Kompleksowa rewitalizacja miasta [on-line]. Urząd Miasta Bytom. [dostęp 2018-09-09].
- ↑ a b Nowak 2015 ↓.
- ↑ S. Życie na uboczu. „Życie Bytomskie”, s. 14, 2017-05-22. ISSN 0239-2941.
- ↑ a b Śląski Wojewódzki Konserwator Zabytków: Rejestr zabytków: Gmina Bytom. [dostęp 2011-05-31].
Bibliografia
- Marcin Nowak: Kolonia Zgorzelec. Śląskie „Shire” nad Bytomką. [w:] naszemiasto [on-line]. Polska Press, 2015-01-11. [dostęp 2017-07-10].