Kościół św. Mikołaja w Mańkach
![]() | |||||||||||||||||||||||
kościół filialny | |||||||||||||||||||||||
![]() Widok ogólny | |||||||||||||||||||||||
Państwo |
| ||||||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Województwo | |||||||||||||||||||||||
Miejscowość | Mańki | ||||||||||||||||||||||
Adres | 11-015 Mańki | ||||||||||||||||||||||
Wyznanie | |||||||||||||||||||||||
Kościół | |||||||||||||||||||||||
filia | |||||||||||||||||||||||
Wezwanie | |||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||
Położenie na mapie gminy Olsztynek ![]() | |||||||||||||||||||||||
Położenie na mapie Polski ![]() | |||||||||||||||||||||||
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego ![]() | |||||||||||||||||||||||
Położenie na mapie powiatu olsztyńskiego ![]() | |||||||||||||||||||||||
![]() | |||||||||||||||||||||||
|
Kościół św. Mikołaja w Mańkach – rzymskokatolicki kościół filialny zlokalizowany we wsi Mańki w powiecie olsztyńskim (województwo warmińsko-mazurskie). Należy do parafii Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Biesalu.
Historia i architektura
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4b/Lutheran_church_in_Ma%C5%84ki_%2811%29.jpg/240px-Lutheran_church_in_Ma%C5%84ki_%2811%29.jpg)
Pierwszy kościół we wsi powstał na przełomie XIV i XV wieku (prawdopodobnie z niego pochodzi zachowana granitowa kropielnica). Obecny obiekt wzniesiono jako ewangelicki w 1685. Został rozbudowany i konsekrowany[1] w 1770 (ze starego kościoła pozostała drewniana wieża zbudowana przez cieślę Hansa Weicherta[1]) i odremontowany w 1992. Obecnie należy do katolików i jest filią parafii z Biesala[2].
W związku z wyjazdem rodzin mazurskich wyznania ewangelickiego po II wojnie światowej do Niemiec świątynię zamknięto. Od 1974 do 1978 odbywały się tu nabożeństwa w prawosławne. W 1992 z inicjatywy proboszcza J. Misiaka z Sząbruka obiekt wyremontowali górale z Podhala i objęli wyznawcy katolicyzmu[1].
Wyposażenie wnętrza pochodzi głównie z XVIII wieku. Ołtarz kazalny z amboną wykonano w 1780 – po 1945 elementy te zostały rozdzielone. Granitowa kropielnica jest z przełomu XIV i XV wieku. Zachowały się też organy, malowidła na suficie oraz chór z inskrypcjami upamiętniającymi parafian poległych w czasie I wojny światowej umieszczonymi na balustradzie[2].
Wieża ma konstrukcję szkieletową i jest oszalowana deskami oraz listwami z zewnątrz. Wierna kopia wieży znajduje się w Muzeum Budownictwa Ludowego w Olsztynku[1].
Przez wiele lat miejscowym pastorem był Józef Kułak (zm. 1987), pochowany na przykościelnym cmentarzu. Na nekropolii tej znajdują się również groby starych mazurskich rodów oraz polskich osadników przybyłych w ten rejon po 1945[1].