Kanianka macierzankowa
![]() Kwitnąca kanianka macierzankowa na pędach roślin | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | rośliny | ||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | okrytonasienne | ||
Klasa | Magnoliopsida | ||
Nadrząd | astropodobne | ||
Rząd | psiankowce | ||
Rodzina | powojowate | ||
Rodzaj | kanianka | ||
Gatunek | kanianka macierzankowa | ||
Nazwa systematyczna | |||
Cuscuta epithymum (L.) L. Syst. veg. ed. 13:140. 1774 (Fl. monspel. 1756, nom. inval.)[3] | |||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/28/Cuscuta_epithymum_MS7_%284%29.jpg/240px-Cuscuta_epithymum_MS7_%284%29.jpg)
Kanianka macierzankowa (Cuscuta epithymum L.) – gatunek rośliny pasożytniczej z rodziny powojowatych (Convolvulaceae).
Występowanie
Zasięg geograficzny obejmuje Europę, północną Afrykę, zachodnią i środkową Azję[3]. W Polsce gatunek w południowo-wschodniej części kraju na niżu jest pospolity, na pozostałym obszarze rzadki.
Roślina introdukowana do flory Ameryki Północnej, gdzie uznana jest za szkodliwy chwast[4].
Morfologia
- Łodyga
- Pnąca, nitkowata z licznymi ssawkami, rozgałęziona, różowawa. Osiąga długość do 1 m[5].
- Liście
- Silnie zredukowane do małych, niezielonych łusek[5].
- Kwiaty
- Promieniste, obupłciowe, drobne, zebrane w luźne, mniej więcej kuliste pęczki. Są siedzące, lub wyrastają na bardzo krótkich szypułkach. W jednym pęczku jest więcej niż 3 kwiaty. Korona ma długość 4-5 mm, zaostrzone ząbki, barwę białawą lub różowawą i rurkę o tej samej długości co ząbki, lub nieco tylko dłuższą. Początkowo jest walcowata, potem rozdęta, a jej gardziel jest zamknięta łuseczkami. Łuseczki są niepodzielone i pochylone ku sobie, te znajdujące się wprost poniżej nasady pręcików są ząbkowane. Pręciki wystają z korony. Szyjka słupka z dwiema nitkowatymi szyjkami wybitnie dłuższymi od zalążni[5].
- Owoce
- Kilkunasienna, kulistawa torebka otwierająca się wieczkiem[5].
- Korzenie
- Zamierają wkrótce po wykiełkowaniu rośliny[6].
- Gatunki podobne
- Najbardziej podobna jest pasożytująca na lucernie i koniczynie kanianka koniczynowa (Cuscuta trifolii). Jest rzadsza, większa i silniejsza. Ma większe kwiaty o krótszych szyjkach, wyrastające na krótkich szypułkach[5].
Biologia i ekologia
Roślina pasożytnicza, bezzieleniowa. Pasożytuje na licznych gatunkach roślin[5]. Jest pasożytem całkowitym, obligatoryjnym. Owija się dookoła rośliny żywicielskiej, z której czerpie wodę i substancje organiczne za pomocą ssawek wyrastających z łodygi. Ssawki wrastają do wiązek przewodzących rośliny żywicielskiej[6]. Kwitnie od lipca do września. Kwiaty zapylane przez błonkówki lub samopylne[7].
Jest rośliną trującą[5].
Przypisy
- ↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-04-29] (ang.).
- ↑ a b Taxon: Cuscuta epithymum (L.) L.. USDA, ARS, National Genetic Resources Program. Germplasm Resources Information Network – (GRIN). [dostęp 2010-04-29]. (ang.).
- ↑ Federal noxious weed list. [w:] Plant Protection and Quarantine. 2006 [on-line]. USDA Animal and Plant Health Inspection Service, 24 maja 2006. (ang.).
- ↑ a b c d e f g Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.
- ↑ a b Alicja Szweykowska, Jerzy (red.) Szweykowski: Słownik botaniczny. Wyd. II, zmienione i uzupełnione. Warszawa: Wiedza Powszechna, 2003. ISBN 83-214-1305-6.
- ↑ Olga Seidl, Józef Rostafiński: Przewodnik do oznaczania roślin. Warszawa: PWRiL, 1973.
- NKC: ph361969
- SNL: timiansnyltetråd
- BioLib: 40653
- EoL: 580990
- EUNIS: 168799
- Flora of North America: 250013550
- FloraWeb: 1759
- GBIF: 2927518
- identyfikator iNaturalist: 56933
- IPNI: 267419-1
- ITIS: 30729
- NCBI: 186058
- identyfikator Plant List (Royal Botanic Gardens, Kew): tro-8500035
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:267419-1
- Tela Botanica: 20319
- identyfikator Tropicos: 8500035
- USDA PLANTS: CUEP
- CoL: 32LQY