Jezioro Zdworskie
![]() | |||
Położenie | |||
Państwo |
| ||
---|---|---|---|
Region | |||
Wysokość lustra | 79,0 m n.p.m. | ||
Morfometria | |||
Powierzchnia | 327,5-352, ha | ||
Wymiary • max długość • max szerokość |
| ||
Głębokość • średnia • maksymalna |
| ||
Objętość | 8043,0 tys. m³ | ||
Hydrologia | |||
Klasa czystości wody | III[1] (w roku 1987) | ||
Położenie na mapie gminy Łąck ![]() | |||
Położenie na mapie Polski ![]() | |||
Położenie na mapie województwa mazowieckiego ![]() | |||
Położenie na mapie powiatu płockiego ![]() | |||
![]() | |||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cf/Zdworskie_Lake_from_Koszelowka_%282%29.jpg/240px-Zdworskie_Lake_from_Koszelowka_%282%29.jpg)
Jezioro Zdworskie – jezioro w woj. mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Łąck, leżące na terenie Kotliny Płockiej[2], w pobliżu miejscowości Gąbin.
Charakterystyka
Jest to zbiornik rynnowy. Z uwagi na małą głębokość jest to zbiornik polimiktyczny. Jest największym jeziorem województwa mazowieckiego[3].
Od północnego wschodu jezioro zamyka morena czołowa zwana gąbińską, na południu w rejonie wsi Zofiówka znajdują się żwirowo-piaszczyste ozy. Brzegi północne, północno-wschodnie i południowe trudno dostępne, zarośnięte trzciną, od północy torfowiska. Na brzegu wschodnim m.in. w Koszelówce piaszczyste plaże, za nimi Las Gąbiński na morenowych pagórkach. Na zachodnim krańcu jeziora wieś Zdwórz, na wysokim (12 m) brzegu bory sosnowe o bogatym podszyciu, u podnóża piaszczyste plaże[4].
Dane morfometryczne
Powierzchnia zwierciadła wody według różnych źródeł wynosi od 327,5 ha[1] do 352,8 ha[5].
Zwierciadło wody położone jest na wysokości 79,0 m n.p.m.[5] Średnia głębokość jeziora wynosi 2,3 m[5], natomiast głębokość maksymalna 5,4 m[5] lub 8,8 metra[6] Na podstawie badań przeprowadzonych w 1987 roku wody jeziora zaliczono do II klasy czystości[1].
Ekologia
![]() | Ta sekcja od 2011-04 wymaga zweryfikowania podanych informacji. Należy podać wiarygodne źródła w formie przypisów bibliograficznych. Część lub nawet wszystkie informacje w sekcji mogą być nieprawdziwe. Jako pozbawione źródeł mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Sprawdź w źródłach: Encyklopedia PWN • Google Books • Google Scholar • Federacja Bibliotek Cyfrowych • BazHum • BazTech • RCIN • Internet Archive (texts / inlibrary) Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon {{Dopracować}} z tej sekcji. |
Jezioro Zdworskie jest zbiornikiem w dużym stopniu zdegradowania, o wodach zeutrofizowanych. Jedną z przyczyn degradacji jeziora było ograniczenie jego zasilania przez ciek Wielka Struga, którego wody uchodziły do poziomu wodonośnego pod zbiornikiem. Doprowadziło to w roku 2003 do znacznego obniżenia poziomu wody w jeziorze, co podczas upałów wywołało masowe śnięcie ryb żyjących w tym jeziorze. Polimiktyczny charakter zbiornika i inne czynniki, takie jak wysoka koncentracja związków azotu w wodzie, prowadzą także do masowych zakwitów sinic. W związku z dużym znaczeniem rekreacyjnym tego zbiornika, w obliczu jego degradacji, rozpoczęto w roku 2004 działania renaturyzacyjne, mające poprawić stan jeziora. W tym celu:
- uszczelniono ciek Wielka Struga oraz doprowadzono do zbiornika wodę rurociągiem melioracyjnym;
- wykasza się trzcinę celem zmniejszenia masy organicznej ulegającej w wodzie rozkładowi;
- zainstalowano w zbiorniku fitobariery obsadzone makrofitami, których zadaniem jest filtrowanie wody z soli biogennych, m.in. wnoszonych do jeziora wraz z wodami Wielkiej Strugi; bariery mają też służyć jako matecznik do rozwoju małża racicznicy, mającego duże możliwości odfiltrowania zawiesiny z wody;
- rozpoczęto oddzielny eksperyment polegający na wprowadzeniu specjalnego podłoża z racicznicą;
- ułożono w jeziorze bariery ze słomy, mające zapobiegać rozwojowi sinic.
Działania te mają zapobiec obniżaniu się poziomu wody w zbiorniku, ograniczyć dopływ biogenów do jeziora oraz zredukować zakwity sinic.
W przyszłości podjęte mają być kolejne działania, których celem będzie poprawa stanu Jeziora Zdworskiego. Renaturyzacja jeziora jest wynikiem „Porozumienia w sprawie renaturyzacji jezior w gminie Łąck”, podpisanego 8 września 2004 roku pomiędzy gminą Łąck a Zarządem Województwa Mazowieckiego, Wojewodą Mazowieckim, WIOŚ, Zarządem Powiatu w Płocku, Nadleśnictwem Łąck, Agencją Nieruchomości Rolnych, miastem Płock, gminą Gąbin i Zarządem PZW[7].
Przypisy
- ↑ a b c Adam Choiński: Katalog jezior Polski. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM, 2006, s. 537. ISBN 83-232-1732-7.
- ↑ Regiony fizycznogeograficzne Polski po zmianach w 2018 r. [online], warmaz.pl, 2018 (pol.).
- ↑ Eturystyka.org: Mazowieckie. [dostęp 2012-10-21].
- ↑ Tomasz Chludziński, Janusz Żmudziński „Mazowsze, mały przewodnik” Wyd. Sport i Turystyka Warszawa 1978 s. 197.
- ↑ a b c d Według IRŚ za Adam Choiński: Katalog jezior Polski. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM, 2006, s. 537. ISBN 83-232-1732-7.
- ↑ Słownik geograficzno-krajoznawczy Polski, PWN, Warszawa 1998, ISBN 83-01-12677-9, s. 1019.
- ↑ „Renaturyzacja jezior w gminie Łąck, powiat płocki” RCEE Płock.
- PWN: 4000924