Iris Chang
![]() | |||
Data i miejsce urodzenia | 28 marca 1968 | ||
---|---|---|---|
Data i miejsce śmierci | 9 listopada 2004 | ||
Przyczyna śmierci | |||
Zawód, zajęcie | aktywistka polityczna, dziennikarka, pisarka | ||
| |||
Strona internetowa |
Iris Shun-Ru Chang[1] (ur. 28 marca 1968 w Princeton – zm. 9 listopada 2004 w Los Gatos[2]) – amerykańska dziennikarka pochodzenia chińskiego, autorka książek historycznych, aktywistka polityczna.
Jest autorką książki pt. Rzeź Nankinu z 1997 roku, opisującej masakrę nankińską. Postać Iris Chang jest tematem książki biograficznej Finding Iris Chang: friendship, ambition and the loss of an extraordinary mind z 2007 roku autorstwa Pauli Kamen[3][4], oraz filmu dokumentalnego Iris Chang: The Rape of Nanking z tego samego roku, z udziałem Olivii Cheng[5].
Życiorys
Iris Chang była córką dwóch profesorów uczelnianych, Ying-Ying Chang i Shau-Jin Changa[1][6][7], którzy wyemigrowali z Chińskiej Republiki Ludowej na Tajwan, i ostatecznie do Stanów Zjednoczonych. Chang urodziła się w Princeton w stanie New Jersey, wychowywała się w Champaign-Urbanie w stanie Illinois[8]. Dorastała, słuchając historii o masakrze w Nankinie, przed którą udało się uciec jej dziadkom ze strony matki. Kiedy próbowała szukać książek na ten temat w Bibliotece Publicznej w Champaign, okazało się, że biblioteka ta nie posiada żadnych publikacji na ten temat[7]. Uczęszczała do University Laboratory High School of Urbana, którą ukończyła w 1985 roku[9]. Początkowo studiowała informatykę, ale później przeniosła się na dziennikarstwo, uzyskując tytuł bachelor's degree na Uniwersytecie Illinois w Urbanie i Champaign w 1989 roku[4]. W czasie studiów pracowała również jako copywriterka dla Associated Press, New York Timesa i Chicago Tribune[8][10]. Następnie była nauczycielką i pisała artykuły do czasopism. Wyszła za mąż za Bretta Douglasa, konstruktora w przedsiębiorstwie Cisco Systems[11], którego poznała w czasie studiów. Miała z nim syna, Christophera[8]. Ostatnie lata swojego życia spędziła w San Jose w Kalifornii.
9 listopada 2004 popełniła samobójstwo, strzelając sobie w głowę[12][13][14][15][16]. Pochowano ją na Gate of Heaven Catholic Cemetery w Los Altos w Kalifornii[2].
Upamiętnienie
Jej imię nosi park miejski w San Jose, otwarty w 2019 roku[17][18].
Książki
- Thread of the silkworm[19]
- The rape of Nanking: The forgotten holocaust of World War II (wydana w Polsce jako Rzeź Nankinu)[20][21]
- The Chinese in America: a narrative history[22]
Inne publikacje
- Iris Chang and the forgotten holocaust: best essays from the Iris Chang Memorial Essay Contest, 2006[23]
- The denial and its cost: reflections on the Nanking massacre, 70 years ago and beyond: best essays from Iris Chang memorial essay contest 2007[24]
- Finding Iris Chang: friendship, ambition and the loss of an extraordinary mind[3]
- The woman who could not forget: Iris Chang before and beyond The rape of Nanking[25]
Galeria
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cc/Bronze_of_Iris_Chang_in_Nanjing_Massacre_Memorial.jpg/220px-Bronze_of_Iris_Chang_in_Nanjing_Massacre_Memorial.jpg)
Zobacz też
Przypisy
- ↑ a b Iris Chang [online], staff.washington.edu [dostęp 2021-01-10] .
- ↑ a b Iris Chang (1968-2004) [online], Find a Grave [dostęp 2021-01-10] (ang.).
- ↑ a b PaulaP. Kamen PaulaP., Finding Iris Chang: friendship, ambition and the loss of an extraordinary mind, Filadelfia: Da Capo, 2007, ISBN 0-306-81753-5, OCLC 646786595 [dostęp 2021-01-10] .
- ↑ a b KerryK. Reid KerryK., What Happened to Iris Chang? [online], Chicago Reader [dostęp 2021-01-10] (ang.).
- ↑ Iris Chang - The Rape of Nanking - Showtime Schedule - The Film - Synopsis [online], www.irischangthemovie.com [dostęp 2021-01-10] [zarchiwizowane z adresu 2021-01-13] .
- ↑ Ying-Ying Chang [張盈盈] – Author [online], www.yy.irischang.net [dostęp 2021-01-10] .
- ↑ a b Sue DeS.D. Pasquale Sue DeS.D., Nightmare in Nanking [online], Johns Hopkins Magazine [dostęp 2021-01-10] .
- ↑ a b c Iris Chang [online], IMDb [dostęp 2021-01-10] .
- ↑ Uni Graduating Classes 1981-1990 [online], University of Illinois Laboratory High School [dostęp 2021-01-10] [zarchiwizowane z adresu 2021-01-12] .
- ↑ PaulaP. Kamen PaulaP., How "Iris Chang" became a verb [online], Salon.com [dostęp 2021-01-10] .
- ↑ HeidiH. Benson HeidiH., Historian Iris Chang won many battles / The war she lost raged within [online], SFGATE, 17 kwietnia 2005 [dostęp 2021-01-10] (ang.).
- ↑ Iris Chang committed suicide. Now her mother aims to resurrect her reputation [online] [dostęp 2021-01-10] .
- ↑ Who killed 'Rape of Nanking' author Iris Chang? [online], news.cgtn.com [dostęp 2021-01-10] .
- ↑ Whatever Happened to Iris Chang? [online], CounterPunch.org, 12 grudnia 2008 [dostęp 2021-01-10] (ang.).
- ↑ Kathleen E.K.E. McLaughlin Kathleen E.K.E., Iris Chang's suicide stunned those she tried so hard to help -- the survivors of Japan's 'Rape of Nanking' [online], SFGATE, 20 listopada 2004 [dostęp 2021-01-10] (ang.).
- ↑ BillB. Meyer BillB., Iris Chang's mother dedicates self to daughter's vision of documenting Japanese Rape of Nanking [online], Cleveland.com, 7 kwietnia 2009 [dostęp 2021-01-10] (ang.).
- ↑ YaleY. Wyatt YaleY., San Jose: Iris Chang Park finally set to open next month [online], San José Spotlight, 23 października 2019 [dostęp 2021-01-10] (ang.).
- ↑ Iris Chang Park in San Jose ready for its unveiling: Pizarro [online], The Mercury News, 8 listopada 2019 [dostęp 2021-01-10] (ang.).
- ↑ IrisI. Chang IrisI., Thread of the silkworm, Nowy Jork: Basic Books, 1995, ISBN 0-465-08716-7, OCLC 32970226 [dostęp 2021-01-10] .
- ↑ IrisI. Chang IrisI., The rape of Nanking: The forgotten holocaust of World War II, wyd. 1, Nowy Jork: Basic Books, 1997, ISBN 0-465-06835-9, OCLC 37281852 [dostęp 2021-01-10] .
- ↑ KonradK. Godlewski KonradK., Rzeź Nankinu, Warszawa: Wielka Litera, 2013, ISBN 978-83-63387-63-1, OCLC 827755644 [dostęp 2021-01-10] .
- ↑ IrisI. Chang IrisI., The Chinese in America: a narrative history, Nowy Jork: Penguin, 2004, ISBN 0-14-200417-0, OCLC 55136302 [dostęp 2021-01-10] .
- ↑ Iris Chang MemorialI.Ch.M. Fund Iris Chang MemorialI.Ch.M., Iris Chang and the forgotten holocaust: best essays from the Iris Chang Memorial Essay Contest, 2006, Nowy Jork: Cozy House Publisher, 2007, ISBN 978-1-59343-060-3, OCLC 185036354 [dostęp 2021-01-10] .
- ↑ Iris Chang MemorialI.Ch.M. Fund Iris Chang MemorialI.Ch.M., The denial and its cost: reflections on the Nanking massacre, 70 years ago and beyond: best essays from Iris Chang memorial essay contest 2007., Nowy Jork: Cozy House Publisher, 2008, ISBN 978-1-59343-080-1, OCLC 262479450 [dostęp 2021-01-10] .
- ↑ IrisI. Chang IrisI., The woman who could not forget: Iris Chang before and beyond The rape of Nanking, Nowy Jork: Pegasus, 2011, ISBN 978-1-60598-172-7, OCLC 668194709 [dostęp 2021-01-10] .
- ISNI: 0000000114658573
- VIAF: 188135
- LCCN: n95074518
- GND: 121260097
- NDL: 00759153
- BnF: 13627565p
- SUDOC: 066973589
- NLA: 35485315
- NKC: xx0027305
- BNE: XX5652736
- NTA: 171375149
- BIBSYS: 90899382
- CiNii: DA1105603X
- Open Library: OL392308A, OL895036A
- PLWABN: 9810575651805606
- NUKAT: n2004051997
- J9U: 987007447457005171
- LNB: 000117334
- CONOR: 92895587
- KRNLK: KAC200605150