Irena Dynowska
Państwo działania |
| ||
---|---|---|---|
Data i miejsce urodzenia | 10 lutego 1929 | ||
Data śmierci | 2 września 1995 | ||
profesor nauk przyrodniczych | |||
Specjalność: geografia fizyczna, hydrologia | |||
Alma Mater | |||
Doktorat | 1961 | ||
Habilitacja | 1972 | ||
Profesura | 19 kwietnia 1990 | ||
Polska Akademia Umiejętności | |||
Status | członek korespondent | ||
Nauczyciel akademicki | |||
Uczelnia | |||
Odznaczenia | |||
![]() ![]() | |||
|
Irena Dynowska (właśc. Irena de Dynowska-Balcer, de domo Mayer, ur. 10 lutego 1929 w Krakowie, zm. 2 września 1995) – polska geograf, hydrolog, profesor zwyczajny, wieloletnia kierownik Zakładu Hydrografii Instytutu Geografii Uniwersytetu Jagiellońskiego, członek korespondent Polskiej Akademii Umiejętności.
Życiorys
Urodziła się 10 lutego 1929 roku w Krakowie, w rodzinie Ryszarda i Olgi Mayerów[1]. Dwa lata później wraz z rodzicami przeniosła się do Łodzi, gdzie ukończyła szkołę powszechną i gimnazjum. W 1947 roku z rodziną przeprowadziła się do Bielska. W roku następnym ukończyła szkołę średnią i rozpoczęła studia geograficzne na Wydziale Matematyczno-Przyrodniczym Uniwersytetu Jagiellońskiego[2]. W 1952 roku uzyskała tytuł magistra, na podstawie pracy Hydrografia dorzecza Dłubni[1], przygotowanej pod kierunkiem profesora Mieczysława Klimaszewskiego[2].
W latach 1952–1953 pracowała w Towarzystwie Wiedzy Powszechnej, przez kolejny rok była asystentem w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Krakowie[2]. W latach 1954–1959 odbyła studia aspiranckie na Uniwersytecie Jagiellońskim, po ich ukończeniu objęła asystenturę w Instytucie Geografii UJ. Stopień doktora, na podstawie rozprawy Obieg wody w obszarze wyżynnym zbudowanym z marglu kredowego na przykładzie dorzecza górnej Szreniawy, przygotowanej również pod kierownictwem profesora Klimaszewskiego, uzyskała w 1961 roku[1]. Habilitację uzyskała na podstawie rozprawy Typy reżimów rzecznych w Polsce[2] w 1972 roku[1].
Od 1973 roku była kierownikiem Zakładu Hydrografii Instytutu Geografii UJ[2]. W pracy naukowej zajmowała się między innymi badaniami krążenia wody na Wyżynie Miechowskiej, w zlewniach Dłubni i Szreniawy, typologią reżimów rzecznych, kartowaniem hydrograficznym, antropogenicznymi oddziaływaniami na stosunki wodne[1]. Uczestniczyła w pracach międzynarodowego zespołu, przygotowującego pod egidą UNESCO syntezę Hydrological Maps: A Contribution to the International Hydrological Decade (1977)[1]. Była współredaktorką dwutomowej pracy Dorzecze Górnej Wisły (1991)[2]. W 1983 roku została profesorem nadzwyczajnym, 19 kwietnia 1990 uzyskała tytuł profesora zwyczajnego[1].
Jej dorobek naukowy obejmuje autorstwo, współautorstwo lub redakcję ponad 130 publikacji, opracowań, referatów, podręczników i skryptów[3]. Była promotorką pięciu prac doktorskich i opiekunką sześciu habilitacji[2]. Należała między innymi do Polskiego Towarzystwa Geograficznego (w latach 1976–1990 była przewodniczącą Komisji Hydrograficznej) i Polskiego Towarzystwa Geofizycznego, była członkiem Komitetu Nauk Geograficznych Polskiej Akademii Nauk i Komisji Programu Hydrologicznego przy Międzynarodowej Unii Geograficznej, kierownikiem (1982–1995) Komisji Nauk Geograficznych przy Oddziale PAN w Krakowie. W 1993 roku została członkiem korespondentem Polskiej Akademii Umiejętności[1]. Została odznaczona między innymi Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1983) i Medalem Komisji Edukacji Narodowej[1].
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9a/Gr%C3%B3b_prof._Ireny_Dynowskiej-Balcer.jpg/240px-Gr%C3%B3b_prof._Ireny_Dynowskiej-Balcer.jpg)
W 1952 roku poślubiła Jerzego de Dynowskiego-Balcera, również geografa[2].
Zmarła 2 września 1995 roku. Została pochowana na cmentarzu Batowickim (kwatera B8-I-2)[1].
Przypisy
- ↑ a b c d e f g h i j Maria Baścik, Wojciech Chełmicki: Irena de Dynowska-Balcer: Człowiek – Naukowiec – Wychowawca [w:] Irena de Dynowska Balcer 1929–1995: Pro memoria, s. 9–30.
- ↑ a b c d e f g h Wojciech Chełmicki: Profesor Irena de Dynowska-Balcer: Sesja w 15. rocznicę śmierci, s. 97–99.
- ↑ Maria Baścik (opr.): Bibliografia prac Ireny Dynowskiej [w:] Irena de Dynowska Balcer 1929–1995: Pro memoria, s. 31–38.
Bibliografia
- Irena de Dynowska-Balcer 1929–1995: Pro memoria, MariaM. Baścik (red.), Kraków: Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2010, ISBN 978-83-88424-55-7, OCLC 751201652 .
- Wojciech Chełmicki: Profesor Irena de Dynowska-Balcer: Sesja w 15. rocznicę śmierci. „Alma Mater”, nr 130–131 (grudzień 2010/styczeń 2011). ISSN 1427-1176.