Grupa „Wisła” MSW w Moskwie
Budynek Ambasady Polskiej w Moskwie, m.in. b. siedziba Grupy „Wisła” MSW | |
Data utworzenia | 1961 |
---|---|
Kierownik Grupy | płk. Zbigniew Twerd |
Zatrudnienie | 8 (–1990) |
Adres | |
ul. Klimaszkina 4 115127 Moskwa *** 115127 Москва ул. Климашкина, 4 *** stacje metro: Barrikadnaja (Баррикадная) Bełoruskaja (Белорусская) |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/00/REF_new_%28questionmark%29.svg/50px-REF_new_%28questionmark%29.svg.png)
Sprawdź w źródłach: Encyklopedia PWN • Google Books • Google Scholar • Federacja Bibliotek Cyfrowych • BazHum • BazTech • RCIN • Internet Archive (texts / inlibrary)
Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon {{Dopracować}} z tego artykułu.
Grupa „Wisła” MSW w Moskwie (Группа „Висла” МВД в Москве), Grupa Operacyjna nr 2 MSW „Wisła” (Оперативная группа № 2 МВД „Висла”), GO „Wisła”, Оперативная группа «Висла» – działająca w latach 1961–1990 w ZSRR, kontrwywiadowcza jednostka operacyjna Ministerstwa Spraw Wewnętrznych PRL.
Historia
Grupa działała w okresie PRL, w Moskwie na mocy porozumienia ze stycznia 1957 między MSW PRL a Komitetem Bezpieczeństwa Państwowego ZSRR – KGB (Комитет государственной безопасности), oraz zarządzenia nr 0033/61 z dnia 28 lutego 1961 r. o powstaniu „Grupy Kontrwywiadowczej Departamentu II MSW w Moskwie pod kryptonimem Wisła”. Jej zadaniem miało być inwigilowanie obywateli polskich przebywających w ZSRR, w tym również delegatów PRL w RWPG, w Zjednoczonym Instytucie Badań Jądrowych w Dubnej, przedstawicieli central handlowych, uczestników targów, wystaw i konferencji naukowych, korespondentów prasowych, studentów, pracowników przebywających na kontraktach, budowach m.in. lotniska Szeremietiewo II (do 1980) oraz Międzynarodowego Centrum Handlowego w Moskwie (do 1980), elektrowni atomowych (Chmielnickiej, Kurskiej i Smoleńskiej), gazociągu orenburskiego i ropociągu nowopołockiego itd. Od 1984 Grupa podejmowała się zadań związanych z inwigilacją oraz zwalczaniem opozycji i Kościoła, od 1985 z działalnością w zakresie wywiadu politycznego.
Stan osobowy Grupy wynosił 8 osób, od 1990 4 osoby. Logistycznie, również użyczając dwóch samochodów osobowych, obsługiwał ją KGB. W jej skład wchodził, w randze zastępcy szefa Grupy, przedstawiciel KG MO.
Szefowie przedstawicielstwa
- 1961–1965 – płk Henryk Żmijewski
- 1.09.1967 – 31.07.1970 – płk Zbigniew Wyparło
- 1.08.1970 – 31.08.1974 – płk Kazimierz Górecki
- 1.09.1974 – 30.10.1977 – płk Romuald Michniewicz
- 1.11.1977 – 30.11.1980 – płk Stanisław Groniecki
- 1.12.1980 – 30.06.1986 – płk Andrzej Sroka
- 1.07.1986 – 1.06.1990 – płk Zbigniew Twerd
- 1.06.1990 – 1996 – gen. bryg. Zdzisław Sarewicz[1]
Uwaga: ad 1974–1990 wszyscy szefowie zajmowali etaty niejawnych zastępców dyrektora Departamentu II MSW, ad 1980–1990 formalnie pełnili funkcje radców ambasady PRL w Moskwie.
Siedziba
Grupa mieściła się w Moskwie z siedzibą w budynku Ambasady PRL przy ul. Klimaszkina 4 (ул. Климашкина) oraz w siedzibie Rejonowego Zarządu KGB – Krasnaja Priesnja przy ul. Kołpacznyj 10? (Колпачный переулок).
Grupa Operacyjna Nr 3 MSW w Leningradzie
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f7/Poland_consulate_2.jpg/240px-Poland_consulate_2.jpg)
Do 29 marca 1990 funkcjonowała też druga jednostka operacyjna polskiego MSW w ZSRR – Grupa Operacyjna Nr 3 w Leningradzie (Оперативная группа № 3 МВД в Ленинграде) z siedzibą w budynku Konsulatu Generalnego PRL w domu Warganowych z 1870 przy ul. Rylejewa 35 (ул. Рылеева), następnie w pałacu kupca P.O. Iwanowa z 1860 (proj. A.I. Lange) przy ul. 5. Sowieckiej 12 (ул. 5-я Советская).
- 1965–1967 – płk Czesław (Byk) Borecki
- 1975–1980 – płk Aleksander Pudło, st. inspektor
- 1980–1984 – ppłk Włodzimierz Kreft, st. inspektor
- 1984–1988 – płk Władysław Prekurat, st. inspektor
- 1988–1990 – płk Czesław Błażejewski
Rezydenci MSW w Kijowie
Na podstawie źródła[2]:
- 1978–1982 – Michał Garboliński (1931–)
- 1982–1987 – Ireneusz Gardocki (1938–)
- 1987–1990 – Bogusław Szczepaniak (1928–2013[3])
Rezydenci MSW w Mińsku
Na podstawie źródła[2]:
- 1980–1984 – Antoni Bossowski (1930–2019)
- 1984–1988 – Kazimierz Paskudzki (1928–1997)
Zobacz też
- Grupa „Narew” KGB w Warszawie
- Grupa „Karpaty” MSW w Berlinie
- Grupa „Praga” MSW
- Grupa „Budapeszt” MSW
- Ambasada RP w Moskwie
Przypisy
Bibliografia
- Antoni Dudek: Rok 1989 w moskiewskich szyfrogramach, Biuletyn Instytutu Pamięci Narodowej, nr 04/2004, s. 68–74 [1]
- Aparat bezpieczeństwa w Polsce. Kadra kierownicza. Tom II. 1956–1975, IPN Warszawa 2006
- Próba dokonania bilansu współpracy KGB – SB w latach 1970–1990. Cz. I, Przegląd Bezpieczeństwa Publicznego, nr 3/2010 [2]
- Izabela Trojanek: Tajemnice okrągłego stołu cz. 2 [3]
- Rola i zadania Grupy Operacyjnej „Wisła” oraz jej funkcjonowanie w Moskwie w latach 1970–1990. Działalność Grupy KGB „Narew” w Warszawie, [w:] Współpraca SB MSW PRL z KGB ZSRR w latach 1970–1990. Próba bilansu, Centralny Ośrodek Szkolenia im. gen. dyw. Stefana Roweckiego „Grota” ABW Warszawa 2013
Linki zewnętrzne
- Оперативная группа «Висла». shieldandsword.mozohin.ru. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-01-05)].
- p
- d
- e
piony wywiadu i kontrwywiadu |
|
---|---|
piony bezpieczeństwa | |
piony zabezpieczenia operacyjnego | |
pozostałe piony | |
powiązane jednostki |
|
szkolnictwo | |
poprzednik |
|
następca |
- p
- d
- e
Obecne |
| ||||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Dawne |
|