Fyrkat
![Mapa konturowa Danii, po lewej nieco u góry znajduje się punkt](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/23/Denmark_location_map.svg/200px-Denmark_location_map.svg.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e9/Geographylogo.svg/16px-Geographylogo.svg.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/c/c1/Fyrkat-2.jpg)
Fyrkat – ruiny wikińskiej warowni pierścieniowej znajdujące się w pobliżu miasta Hobro w okręgu Północna Jutlandia (Nordjyllands Amt) w północno-wschodniej Danii. Forteca została zbudowana na wąskim pasie ziemi z jednej strony chronionym przez rzekę, a z drugiej przez mokradła.
W 2023 roku wraz z czterema innymi warowniami została wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO (wpis o nazwie Warownie pierścieniowe z epoki wikingów)[1].
Historia
Zbudowany pod koniec X wieku przez Haralda Sinozębego. W forcie mieszkało około 800 rodzin wikińskich. Badania archeologiczne wskazują na to, że fort spłonął wkrótce po wybudowaniu i nie został już odbudowany[2].
Charakterystyka
Podobnie jak inne zamki pierścieniowe w Aggersborg lub Trelleborg w pobliżu Slagelse, Fyrkat został zaprojektowany jako dokładny okrąg z czterema bramami naprzeciwko siebie, połączonymi dwoma drewnianymi drogami, które przecinają się pod kątem prostym dokładnie w środku fortu. W każdym z czterech kwartałów stały cztery długie domy ułożone na planie kwadratu z mniejszym domem pośrodku.
Wewnętrzna średnica wałów wynosi 120 metrów, a szerokość u podstawy 12–13 metrów. Zbudowano je z trzech rzędów pionowych drewnianych słupów. Każdy słup był połączony z następnym pierścieniem za pomocą belek. Najbardziej wewnętrzny rząd był najniższy, a szczeliny wypełnione poziomo deskami tworzącymi ścianę do wnętrza fortu. Zewnętrzny rząd słupów został wzmocniony od wewnątrz i na zewnątrz skośnymi belkami u podstawy. Szczeliny między słupkami wypełniono poziomo deskami, ale na zewnątrz znajdowała się również ściana z pionowych pni, lekko pochylona do ściany. Przestrzeń między rzędami słupków została wypełniona darnią w celu wzmocnienia fortyfikacji.
Podobnie jak inne zamki pierścieniowe (lub forty) w Aggersborgu lub Trelleborgu koło Slagelse jest on zaprojektowany jako dokładny okrąg z czterema bramami naprzeciwko siebie i połączony dwoma drewnianymi drogami, które przecinają się pod kątem prostym dokładnie w środku fortu. Okrężna droga dawała dostęp do murów. W każdym z czterech kwartałów stał cztery Longhouses tego samego projektu ułożone w kwadrat z mniejszym domu w środku.
Drogi wewnątrz fortu były zbudowane z trzech do pięciu rzędów krótkich słupów wbitych w ziemię i podtrzymujących mocne belki biegnące wzdłuż rzędów. Te z kolei były zwieńczone mocnymi deskami rozpiętymi na szerokość drogi. Droga okrężna wzdłuż wewnętrznej strony wałów opierała się na dwóch rzędach belek. Szesnaście identycznych domków ustawionych było w kwadrat, którego rogi prawie się stykały. Miały one 28,5 metra długości, 5 metrów szerokości na końcach i 7,5 metra w środku. Ściany składały się z podwójnych rzędów słupów z deskami zaklinowanymi poziomo między nimi tworzącymi ścianę. Nie ma pewności co do tego, jak dokładnie zbudowany był dach. Jedna z teorii mówi, że mógł być pokryty trzciną lub gontem. Spośród domów w Fyrkat co najmniej dwa zawierały kuźnie, a w dwóch innych obrabiano złoto.
Galeria
- Rekonstrukcja domu wikingów
- Widok na kopiec z centrum wikingów Frykat
- Tarcze wikingów
Wioska archeologiczna
W pobliżu stanowiska archeologicznego znajduje się farma wikingów, która składa się z dziewięciu zrekonstruowanych domów, które razem rekonstruują duży dwór z czasów Haralda Sinozębnego. Domy mieszkalne osady jak też warsztaty, w tym kuźnia, zbudowane zostały z drewna dębowego o ścianach wyłożonych gliną i krytych strzechą. Przez całe lato w wybrane dni organizowane są tutaj zajęcia edukacyjne poświęcone życiu codziennemu wikingów[3]. Znajduje się tu również centrum dla zwiedzających, sklep muzealny oraz tematyczny plac zabaw, na którym organizowane są pokazy walk, budowy łodzi czy przebieranie się w stroje wikingów[4].
![]() | Zobacz multimedia związane z tematem: Fyrkat |
Przypisy
- ↑ UNESCO World Heritage Centre, Viking-Age Ring Fortresses [online], whc.unesco.org [dostęp 2023-12-24] (ang.).
- ↑ Lonely Planet Denmark 2008 ↓, s.287.
- ↑ Vikingcenter Fyrkat. Nordjyllands Historiske Museum. [dostęp 2021-03-13]. (duń.).
- ↑ Fyrkat - Dania - Wirtualny przewodnik turystyczny. Navtur. [dostęp 2021-03-13].
Bibliografia
- Andrew Stone, Carolyn Bain, Michael Booth, Fran Parnell: Lonely Planet Denmark. Wyd. 5. Londyn: Lonely Planet, 2008. ISBN 978-1741046694. (ang.).
- SNL: Fyrkat
- DSDE: Fyrkat